عوامل مؤثر بر استفاده خانوارهای شهری از کارت‌های بانکی

چکیده: طبق ترتیبات مقرر در طرح جامع نظام‌ پرداخت‌های کشور، دارابودن کارت بانکی، کلید ورود به بسیاری از سامانه‌های پرنفوذ بانکداری الکترونیک در کشور است. از این‌رو در این تحقیق با استفاده از نتایج طرح «دسترسی خانوارهای شهری به خدمات مالی» که بر اساس نمونه‌گیری از ۶۰۵۵ خانوار شهری در سال ۱۳۸۷ توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انجام گرفت، عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر استفاده افراد بزرگسال شهری از کارت‌های بانکی از طریق یک مدل پروبیت شناسایی شده‌اند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که در مناطق شهری ایران، مردان و جوانان از کارت‌های بانکی بیشتر استفاده می‌کنند. به علاوه با افزایش سطح تحصیلات فرد و نیز سطح هزینه‌های خانوار، استفاده از کارت‌های بانکی افزایش می‌یابد. افراد ساکن در تهران بیشتر از دیگر شهرهای بزرگ دارای کارت‌های بانکی هستند و میزان استفاده ساکنان شهرهای متوسط از شهرهای بزرگ کمتر است. از نظر وضع تأهل، استفاده افراد مطلقه و بیوه از کارت‌های بانکی بیشتر از افراد دارای همسر است. در درون خانواده نیز، استفاده فرزندان و سایر اعضای خانوار از کارت‌های بانکی، از سرپرست خانوار کمتر است. همچنین از حیث وضعیت شغلی، افراد بیکار، خانه‌دار و نیز محصلان، کمتر از افراد شاغل کارت فعال بانکی دارند و میزان استفاده افراد مستمری‌بگیر و اجاره‌دار از شاغلان بیشتر است. نهایتاً افرادی که حساب فعال قرض‌الحسنه پس‌انداز، حساب جاری و بالاخره حساب سرمایه‌گذاری دارند، به ترتیب از کارت‌های بانکی بیشتر استفاده می‌کنند.