موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی

ضمان معاوضی چیست؟

نویسنده: هدایت الله سلطانی نژاد / فصلنامه نامه مفید، شماره 18

چكيده: با تسليم مبيع به خريدار، ضمان معاوضى يا ريسك ناشى از تلف يا خسارت وارد بر آن از عهده فروشنده به عهده او انتقال مى‏يابد ولى قبل از تسليم، با وجود انتقال مالكيت، اين ضمان بر عهده فروشنده باقى است. در توجيه اين قاعده كه مشهور به «تلف مبيع قبل از قبض‏» مى‏باشد، نظريه‏هاى گوناگونى مطرح شده است كه از لحاظ عملى آثار متفاوتى را در پى دارد. اين مقاله با ارزيابى اين نظريه‏ها، در صدد يافتن مبناى حقوقى متناسب با ماهيت قاعده مذكور است.

بررسی قاعده فقهی اصاله الصحه

اسدالله لطفی / فصلنامه مشکوة، شماره ۶۲-۶۵

یکی از قواعد مهم حقوق اسلامی قاعده «اصالة الصحة » است، که کاربرد فراوانی در فقه و حقوق اسلامی دارد و به اشکال مختلف مورد استفاده واقع می گردد. این اصل، معانی مختلفی در فقه و حقوق دارد که ذیلا به تعریف و توضیح دو معنای معروف و مشهور آن پرداخته می شود: 1- اصل صحت به مفهوم جواز تکلیفی منظور از اصل صحت در این معنا، آن است که اعمال دیگران را بایست حمل بر صحت و درستی کرد و مشروع و حلال انگاشت و مادامی که دلیلی بر نادرستی و حرمت آن پیدا نشده است،…

نقدی بر روش‌شناسی مباحثات بهره

نویسندگان: سمیه رشیدیان؛ محمد مهدی مجاهدی موخر؛ امراله امینی و علی معصومی‌نیا / فصلنامه اقتصاد و…

چکیده: تحقیقات زیادی در مباحثات پیرامون رد یا تایید بهره، به ابزار مختلف نقلی، عقلی و تاریخ و اخلاقی تمسک جسته‌اند. آنچه در روش‌شناسی این مباحثات از اهمیت برخوردار است، یکسانی شیوه بحث و استدلال‌ها است. برای روشن شدن شیوه نقد و استدلال‌ها در این زمینه، این مقاله عمده تلاش خود را بر بررسی روش نقد و بررسی مساله بهره در یک سیر تاریخی نهاده است. در این مقاله مساله مباحثات بهره در اندیشه غیرمسلمانان و روش‌های بحث و بررسی آنها مورد مداقّه قرار می‌گیرد.…

وضعیت شرط ضمان سرمایه در حقوق اسلام

نویسنده: علیرضا باریکلو / فقه و حقوق اسلامی سال اول پاییز و زمستان 1389 شماره 1

چکیده: قرارداد سرمايه گذاري عقد جديدي است که در زمان گذشته سابقه نداشته است. در قرارداد سرمايه گذاري، اعم از مستقيم و غيرمستقيم، سرمايه گذار بدون تضمينات کافي سرمايه خود را در اختيار سرمايه پذير قرار نمي دهد، لذا شرط ضمان سرمايه در اغلب قراردادهاي سرمايه گذاري درج مي شود. بنابراين، اين سوال مطرح است که شرط ضمان سرمايه طبق قواعد حقوق اسلام چه حکم و وضعيتي دارد. هر شرطي از حيث حکم ممکن است مبطل عقد، باطل و يا نافذ باشد که به نظر مي رسد شرط ضمان…

خطر سودهای غیر متعارف بانکی (بازی پانزی)

هر روز تعداد زیادی از سپرده گذاران و شاکیانی که در موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز سرمایه گذاری کرده و مالباختگان این سرمایه گذاری به حساب می آیند، از نهادهای نظارتی و حتی دولت می خواهند که برایشان کاری انجام دهد و پول از دست رفته شان را باز گرداند. اگرچه اکنون به زعم بسیاری از مقامات بانک مرکزی، توجه مردم به موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز بسیار کمتر از قبل شده است. البته بسیاری از کارشناسان، یکی از مهم ترین این اقبال مردم به سمت موسسات مالی و…

گشایش اعتبار اسنادی (LC) چگونه است؟

اعتبار اسنادی یک وسیله پرداخت در مبادلات بین المللی و یکی از خدماتی است که به موجب آن (بانک گشایش کننده) بنا به درخواست مشتری (متقاضی اعتبار/خریدار) و یا از طرف خود موظف می شود به منظور خرید یا سفارش کالا یا خدمات در مقابل اسناد مقرر و مطابق با شرائط اعتبار، پرداختی را به شخص ثالث (ذینفع/فروشنده ) یا به حواله کرد او انجام دهد یا به بانک دیگراجازه پرداخت یا معامله دهد.

همه چیز درباره فاینانس و ریفاینانس و تفاوتشان

قراردادهای فاینانس بدین مفهوم هستند که یک بانک یا موسسه تجاری خارجی وامی را به‌منظور عملیات معینی به کشور و یا شرکت مشخصی پرداخت کرده و درواقع کنترلی روی هزینه کردن آن ندارد و لذا تعهدی نیز برای به ثمر نشستن طرح نداشته و در سررسیدهای تعیین‌شده‌ای اصل‌وفرع آن را از طرف قرارداد و یا بانک تضمین‌کننده قرارداد دریافت می‌کند. در برخی مواقع، فروشنده مایل نیست وجه کالا را به صورت اعتبار اسنادی مدت دار دریافت نماید از طرف دیگر خریدار نیز به دلیل فقدان…

بررسی سرقفلی در حقوق ایران

از نظر تئوریک حق سرقفلی در نتیجه تراضی بین مستاجر و مالک در قبال پرداخت مبلغی از مستاجر به مالک حاصل می شود که به موجب آن این مستاجر پس از پایان مدت اجاره در اجاره آن محل نسبت به سایرین و هر شخص دیگری برای اجاره مقدم است. حق تقدم ناشی از رابطه قراردادی است و سرقفلی برای مستاجر حق تقدم بوجود می آورد و در بطن و درون هر حق سرقفلی یک عقد اجاره موجود می باشد. سر قفلي مفهومي متمايز از حق كسب و پيشه وتجارت است. حق کسب پیشه و تجارت در نتیجه حسن عمل…

شروط در معاملات

فصل اول – کلیات شرط کلمه ای است عربی و در لغت به معنا قرار و عهد و پیمان آماده است و جمع ان شروط و شرایط است. اصطلاحاً شرط به تعهدی گفته می شود که ضمن عقد دیگری قرار گیرد، شرط در این حالت یعنی ملزم کردن و ملتزم شدن به امری است.اگر این التزام بطور مستقل مورد توافق دو طرف قرار گیرد خود موضوع عقدی است علی حده ولیکن اگر این التزام در ضن عقد دیگری درج شود جنبه تبعی خواهد یافت و به همین اعتبار رابطه عقد و شرط همواره رابطه متبوع و تابع و اصل و فرع…