موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی

پرداخت تسهیلات به‌شرط سپرده‌گذاری در حساب جاری

امروزه بین بانک‌ها به خاطر به دست آوردن منابع بیشتر و مصرف بهینه آن‌ها و در نتیجه کسب سود بیشتر، رقابت سختی بین آن‌ها وجود دارد که گاهی این رقابت‌ها ناسالم شده و منجر به افتادن در دام گناه بزرگ ربا می‌شوند. یکی از منابع ارزان قیمتی که در اختیار بانک‌ها است، حساب‌های جاری است. بانک‌ها به این حساب‌ها به خاطرماهیت قرض‌الحسنه‌ای که دارند، هیچ سودی پرداخت نمی‌کنند و از طرفی به خاطر تملیکی بودن عقد قرض، این وجوه به ملکیت بانک درآمده و بانک‌ها…

سود تسهیلات بانکی

یکی از سؤالاتی که معمولاً در بین مردم مطرح می‌شود این است که، سودهایی که بانک‌ها در مقابل ارائه تسهیلات دریافت می‌کنند چه حکمی دارد؟ آیا ربا است؟ در ادامه براساس استفتائات مراجع به آن پاسخ می‌دهیم. شما با انتخاب نام هر کدام از مراجع عظام تقليد مي‌توانيد فتاواي ايشان را ملاحظه نماييد. فتواي حضرت امام خامنه‌اي(مد ظله العالي) سؤال1: آیا بهره‏اى كه بانك‌هاى جمهورى اسلامی ‌از مردم برای وام‌های خرید مسكن، دامدارى، كشاورزى و غیره، مطالبه…

مصرف تسهیلات در موضوع دیگر

یکی از مواردی که متاسفانه توسط مشتریان بانک‌ها صورت می‌گیرد، مشکل عدم بکارگیری تسهیلات دریافتی در موضوع درخواستی قرارداد است. این مساله موجب بروز مشکلاتی در استفاده مشتری از اصل تسهیلات دریافتی و نیز در سودهای دریافتی توسط بانک می‌شود. در این زمینه استفتائاتی از مراجع شده است که در ادامه می‌آوریم. شما با انتخاب نام هر کدام از مراجع عظام تقليد مي‌توانيد فتاواي ايشان را ملاحظه نماييد. فتواي حضرت امام خامنه‌اي(مد ظله العالي) سؤال1: اگر انسان…

وجه التزام تأخیر در پرداخت دیون

از موارد چالشی در مباحث بانکی بحث اخذ جرایم برای تأخیر در پرداخت دیون توسط مشتریان می‌باشد. نظر شورای محترم نگهبان و برخی از مراجع عظام تقلید در مورد جریمه تأخیر، این است که به دو شرط بانک‌ها می‌توانند جریمه تأخیر دریافت نمایند: شرط اول: اخذ جریمه به‌عنوان وجه‌التزام باشد نه به ‌این عنوان که بدهکار با پرداخت جریمه، حق داشته باشد که تأخیر نماید. توضیح این‌که یکی از مصادیق ربا، تمدید مدت پرداخت در مقابل افزایش میزان بدهی می‌باشد که به ‌آن…

اجاره زمین بایر

... شما با انتخاب نام هر کدام از مراجع عظام تقليد مي‌توانيد فتاواي ايشان را ملاحظه نماييد. فتواي حضرت امام خامنه‌اي(مد ظله العالي) سؤال: آیا می‌توان زمینی را که مستأجر هیچ استفاده‌ای از آن نمی‌برد، اجاره داد. مثلاً من زمینی را که بایر است و فعلاً هیچ استفاده‌ای از آن نمی‌توان برد را به کسی اجاره بدهم آیا این اجاره صحیح است؟ جواب: موارد مختلف است. . استفتاء اینترنتی از دفتر معظم له (استفتاء شماره: ۴۲۳۵۴۰).فتواي آيت الله موسوي…

شرط زیاده در قرض به نفع شخص ثالث

در برخی بانک‌ها مرسوم شده که ارگان‌های دولتی و غیر آن یک حساب قرض‌الحسنه بازکرده و سرمایه‌ای در آن واریز می‌کنند و طبق توافق بانک با ارگان یا سازمان، صاحب حساب برای مدتی حق برداشت از آن حساب را ندارد و در مقابل نیز بانک، ضمن افزایش اعتبار به میزان سرمایه مشتری، به افرادی که سازمان معرفی می‌نماید در قالب‌ عقود اعم از قرض و یا قراردادهای دیگر، تسهیلات پرداخت می‌کند. اگرچه این قرارداد قرض است و در ضمن آن شرط زیاده می‌شود، ولی چون زیاده به نفع قرض…

قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ شمسی

باب اول- تجار و معاملات تجارتی ماده ۱ـ تاجرکسی است که شغل معمولی خود را معاملات تجارتی قرار بدهد. ماده ۲ـ معاملات تجارتی از قرار ذیل است: خرید یا تحصیل هر نوع مال منقول به قصد فروش یا اجاره اعم از این که تصرفاتی در آن شده یا نشده باشد. تصدی به حمل و نقل از راه خشکی یا آب یا هوا به هر نحوی که باشد. هر قسم عملیات دلالی یا حق العمل کاری (کمیسیون) و یا عاملی و همچنین تصدی به هر نوع تاسیساتی که برای انجام بعضی امور ایجاد می شود از قبیل…

ارزیابی روش‌های خرید و فروش سهام در بورس اوراق بهادار تهران

نویسندگان: علی جهانخانی؛ محمدرضا پور ابراهیمی

روشهای خرید و فروش در دو روش کلی فیلتر و روش خرید و نگهداری تقسیم‌ گردیده و بر این اساس حالتهای مختلف روش فیلتر نیز جداگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد. در این تحقیق روشهای خرید و فروش سهام با توجه به پارامترهای هزینه کمیسیون‌ معاملات، دوره سرمایه‌گذاری(کوتاه‌مدت و بلندمدت)،فیلترهای انتخابی و نیز بر اساس اطلاعات مالی وقوع یافته کلیه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران‌ برای یک دوره شش ساله(1375-1370)مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار…

قاعده نفی غرر در معاملات

نویسنده: ابوالقاسم علیدوست / مجله اقتصاد اسلامی، شماره 9، زمستان ۱۳۸۲.

چکیده: از جمله قواعدی که در استنباط احکام معاملات و ابزارهای مالی مورد استناد قرار می گیرد قاعده فقهی، «نفی بیع غرری» به صورت خاص، یا «نفی غرر» به شکل عام است. مستند این قاعده، حدیث معروف نبوی صلی الله علیه و آله است که در آن آمده است: «نهی النبی عن بیع الغرر»، و مشهور فقیهان شیعه و اهل سنّت به این حدیث عمل، و در موارد ذیل از آن استفاده کرده اند. 1. اشتراط قدرت بر تحویل عوضین معامله؛ 2. اشتراط علم بر مقدار و کیفیّت عوضین؛ 3. اشتراط علم بر امور…

ابعاد شناخت ربای جاهلی

نویسندگان: غلام رضا مصباحی مقدم؛ خلیل اله احمدوند

چکیده: با ورود نظام سرمایه داری و صنعت بانکداری مبتنی بر بهره، به حوزه اقتصادی کشورهای اسلامی،‌دانشمندان مسلمان برای ایجاد سازگاری بین این نظام و حکم حرمت ربا، نظریه­های مختلفی برای محدودکردن قلمرو حرمت ربا ارائه داده اند، و برای اثبات نظریه خود ادله‌ای آورده‌اند، یکی از مهمترین استدلال‌هایی که طراحان این نظریه‌ها به آن تمسّک کرده‌اند ادعای اختصاص حرمت ربا، به ربای رائج در عصر جاهلی و زمان نزول وحی است و هر کدام تصویر خاصی ازربای متداول در آن…