موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی

تحلیل چالش‌های جریمه تأخیر تأدیه در بانکداری بدون ربا و ارائه راهکار جایگزین

وهاب قلیچ؛ فرشته ملاكريمی

چکیده: دریافت جریمه دیرکرد بازپرداخت تسهیلات بانکی از جمله بحث‌های چالشی و مورد نقد نظام بانکداری بدون ربا در ایران است. چالش‌های فقهی، حقوقی و اقتصادی فراوانی که درباره این مسئله وجود دارد ضرورت ارائه راهکارهای جایگزین را دو چندان می‌کند. پرسش اصلی مقاله این است که آیا می‌توان با استفاده از ظرفیت‌های موجود در فقه به راهکاری دست یافت که ضمن حل معضل مطالبه‌های معوّق و داشتن کارایی مناسب، شبهه شرعی نداشته باشد؟ مقاله پیش ‌رو درصدد است با استفاده…

بررسی فقهی و حقوقی وثایق بانکی

فرشته ملا کریمی

يكي از موضوعات مطرح در حوزه فقه بانكي، اخذ وثايق بانكي مي باشد. دريافت وثيقه از متقاضي تسهيلات در قالب قرارداد رهن تعريف مي گردد. وثيقه گذاري اسناد تجاري با مشكلاتي روبرو مي گردد. طبق اصول حاكم بر قرارداد رهن، تنها رهن اعيان صحيح است؛ چراكه داراي ويژگي به قبض درآمدن هستند اما رهن دين جايز نيست زيرا نمی‌توان آن را به قبض درآورد. اسناد تجاري هم به دليل اينكه معرف يك دين به شمار مي آيد، در زمره اعيان قرار نمی‌گيرد لذا به وثيقه نهادن آن جايز نمي…

صلح ابتدایی

مسعود امامی/ فصلنامه فقه اهل بیت ۱۳۸۲، شماره ۳۴

پیشگفتار عقد صلح در میان عقود شناخته شده دارای امتیازات وویژگیهای منحصر به فردی است که به این عقد، جایگاه مهم ووالایی را بخشیده است. از سویی، عقدی مستقل و اصیل می باشد که در احکام و شرایط تابع هیچ یک از عقود دیگر نیست. از سوی دیگر، این عقد می تواند نتایج و ثمرات بیشترعقود و ایقاعات شناخته شده، یا حتی قراردادهای نو پیدایی را که تحت هیچ یک از عقود معین جای نمی گیرند، به بارآورد. این گستردگی و توسعه منحصر به عقد صلح می باشد،و عقود دیگراز آن بی بهره…

دیدگاه غرب به بانکداری اسلامی

تحقيقات اخير مؤسسات رتبه‌بندی غرب و تحلیل‌های منتشرشده در نشريات غربي نشان می‌دهند بانکداري اسلامي در حال رشد بوده و مؤسسات مالي اسلامي طبق شريعت به‌خوبی مسير بهبود را طي می‌کنند. جاي شگفتي دارد كه بانكداران غربي كه براي قرن‌ها به پديده‌اي بنام بهره يا «ربا» خو گرفته بودند، بانكداري اسلامي و ماليه اسلامي را با آغوش باز مي‌پذيرند و از خلاقيت‌هاي بانكداران اسلامي، بهره مي‌جويند. درنتیجه بانكداري و ماليه اسلامي كه تا چند سال قبل به‌عنوان يك «وصله…

ابعاد و نتایج بررسی فقهی معاملات فارکس

دبير کميته فقهي سازمان بورس، ابعاد و نتايج بررسي فقهي معاملات فارکس را تشريح کرد.

سید عباس موسویان گفت: آنچه امروزه به عنوان بازار فارکس در اینترنت مطرح است، شکل ساده خود را از دست داده و به جای خرید و فروش واقعی ارز به معاملات صوری و مجازی می‌پردازد که از نظر شرعی دارای اشکالاتی است و موجب حرمت و عدم جواز این نوع معاملات می‌شود.

عقد اختیار

نویسنده: آیت الله مؤمن

يكى از عقود شناخته شده در بازار بورس مالى، به عقد اختيار است (1)، كه يكى از طرفين عقد، حقّ خود را در خريد يا فروش چيزى معيّن در ازاى عوضى معيّن به طرف مقابل واگذار مى‏كند؛ بنابراين، عقد اختيار، عقدى است كه در آن در زمان معيّنى بين حقّ خريد يا فروشِ مقدار مشخصى از كالايى كه با دقت توصيف شده است و عوض معيّن و مشخصى، مبادله انجام مى‏شود بدون اينكه عوض در هنگام خريد يا فروش كالا، جزئى از ثمن آن قرار گيرد، بلكه اين عوض، تنها در مقابل حقّ بيع يا شراء…

برگزاری بیستمین دوره آموزشی کارمندان بانک مهر اقتصاد در سال ۱۳۹۵

دوره بیستم آموزشهای کارکنان بانک مهر اقتصاد در سال 1395 با عنوان شرح تخصصی فقهی قراردادهای بانک مهر اقتصاد از تاریخ 18 لغایت 21 دی ماه 1395 با همکاری مؤسسه فقه اقتصادی طیبات و معاونت آموزش بانک مهر اقتصاد به مدت چهار روز در محل مرکز آموزش معصومیه قم واقع در شهر مقدس قم برگزار گردید. در این دوره آموزشی تعداد 20 نفر از کارکنان این بانک از استانهای مختلف حضور داشتند. در این مدت مباحث اخلاق کسب و کار در اسلام، رباشناسی، عقدشناسی، شرح تخصصی قراردادهای…

برگزاری نهمین دوره آموزشی کارمندان موسسه اعتباری ثامن در سال ۱۳۹۵

نهمین دوره آموزشی شرح تخصصی فقهی قراردادهای موسسه اعتباری ثامن از تاریخ 21 لغایت 24 دی ماه 1395 با همکاری موسسه فقه اقتصادی طیبات و اداره آموزش موسسه اعتباری ثامن به مدت چهار روز در محل هتل المپیک واقع در شهر مقدس قم برگزار گردید. در این دوره آموزشی تعداد 30 نفر از کارکنان این موسسه حضور داشتند. دوره با حضور اساتید و مدرسین موسسه طیبات همچون استاد صفا، استاد رضایی، استاد ایمانی ملکی، استاد نقیئی و استاد عبادی برگزار گردید و دوره با برگزاری آزمون…

شانزدهمین دوره آموزشی احکام بانکی بدون ربا ویژه روحانیون

شانزدهمین دوره آموزشی احکام بانکی بدون ربا ویژه روحانیون از 11 دی ماه 1395 با همکاری موسسه فقه اقتصادی طیبات و مرکز آموزشهای کاربردی حوزه علمیه قم به مدت یک هفته  در محل مدرسه امام کاظم علیه السلام واقع در شهر مقدس قم برگزار گردید. در این دوره آموزشی تعداد 25 نفر از علاقمندان موضوعات فقه اقتصادی که از طریق سایت طیبات ثبت نام نموده بودند شرکت کردند  و با حضور در کلاسهای دوره با محتوای اموزشی در نظر گرفته آشنا شدند. دوره با حضور اساتید و مدرسین…