موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی

مقاله / بررسی ماهیت فقهی و حقوقی ابزارهای مالی صکوک مرابحه و اجاره

نویسندگان: محمدرضا پاسبان ؛حسین اسماعیلی

چکیده: بازار بورس هر کشوری نماد پویایی اقتصاد آن کشور است و تنوع ابزارهای مالی در آن تسهیل کننده این پویایی است. امروزه ابزارهای مالی متنوعی در بازارهای مالی جهان وجود دارد. با این حال در کشور ما تاکنون فقط دو نوع اوراق مالی از این دست یعنی اوراق سهام شرکت ها و اوراق مشارکت رواج داشته است. با این حال در سالهای اخیر و پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار در سال 1384 و سپس قانون توسعة ابزارهای مالی 1388 راه برای معرفی و انتشار اوراق و ابزارهای مالی…

مقاله / بررسی حقوقی اوراق اختیار معامله در بازار بورس اوراق بهادار

نویسندگان: محمد‌تقی رفیعی ؛ راضیه عبدالصمدی

چکیده: با توجه به مزایا و کار‌کردهای ابزارهای مالی نوین در کاهش ریسک و رونق بازارهای سرمایه، بررسی" اوراق اختیار معامله"، که یکی از مهمترین آنها محسوب می‌گردد، مورد کنکاش حقوقی قرار گرفته است. مقاله حاضر با توجه به موضوع آن که جنبه‌ی کاربردی دارد و امروزه‌موردنیازبازار سرمایه در ایران است با زمینه پژوهشی لازم پس از بیان و بررسی دیدگاه‌های مطرح در این خصوص که از سوی برخی از فقیهان و حقوقدانان ارائه شده،به دنبال توجیه مناسبی ازاین نهاد و تبیین…

مقاله / امکان سنجی اقتصادی تبدیل تسهیلات فروش اقساطی به اوراق رهنی (مورد مطالعه بانک ملی ایران)

نویسندگان: علی سعيدی , مجيدكرد

چکیده: مطابق تحقیق پیش رو بانک ها، بسته ای از تسهیلات اعطایی خود را به نهاد مالی که فقط با هدف انتشار اوراق بهادار به پشتوانه بسته پیش گفته، تاسیس شده، می فروشند و نهاد مالی آن تسهیلات را می خرد (تنزیل می کند). بنابراین بانک ها تسهیلات را از ترازنامه خود خارج کرده و وجه نقد معادل ارزش فعلی آنها را دریافت کرده و به متقاضیان خرید مسکن، تسهیلات جدید پرداخت می کنند. با توجه به قوانین نظام بانکداری بدون ربا و با استفاده از مصوبه های شورای نگهبان و…

مقاله / آسیب‌شناسی عقد جعاله در نظام بانکداری بدون ربای ایران

نویسنده: محمدمهدی عسکری ؛ مهدی رعایایی

چکیده: پس از گذشت حدود سه دهه از تصویب و اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا در ایران ضروری به نظر می رسد تا ابعاد گوناگون این قانون مورد مطالعه و آسیب شناسی قرار بگیرند. به عبارت دیگر بایستی تمامی عقود به صورت جامع در نظام بانکداری بدون ربا مورد مطالعه و بازبینی قرار گرفته و نحوه تجهیز و تخصیص منابع در نظام بانکداری بدون ربا و جایگاه هر یک از عقود در این نظام مشخص گردد تا با بررسی دقیق و موشکافانه و همچنین اصلاح و تکمیل قوانین با توجه به تجربه به…

مقاله / بررسی فقهی و حقوقی قابلیت جبران ضرر ناشی از کاهش ارزش پول

نویسندگان: سید محمد صادق طباطبایی؛ پگاه سرمدی

چکیده: تغییر ماهیت پول از صدر اسلام تاکنون و تبدیل آن از مال عینی (طلا و نقره) به پول تحریری و اسکناس که پشتوانۀ طلای موجود نزد بانک‌ها و از سوی دولت‌ها معتبر و دارای ارزش تلقی می‌شود و نیز ظهور بحران‌های مالی و اقتصادی به‌خصوص در دهه‌های اخیر و ایجاد پدیده‌ای به نام «تورم»، همگی باعث کاهش ارزش قدرت خرید واقعی پول شده است. این امر که در علم اقتصاد، مورد بحث و بررسی واقع می‌شود. لیکن در علم حقوق نیز یکی از مصادیق قابل بحث در حوزۀ مسئولیت مدنی و…

مقاله / بررسی فقهی-نظری اوراق بهادار اسلامی (صکوک)

نویسنده: سید روح الله احمدی حاجی آبادی

چکیده: بانک‌های اسلامی با وجود اوراق صکوک در بازار مالی می‌توانند ترازنامه خود را به صورت اثربخش‌تری مدیریت کنند. از طرف دیگر افرادی که حجم عظیمی از نقدینگی در اختیار دارند و بازده اندکی از آن بدست می‌آورند‌، اکنون با خرید اوراق قابل معامله صکوک می‌توانند از نرخ بازده واقعی رقابتی آن‌که قابل مقایسه با نرخ بازده بازار کلاسیک است، بهره‌مند شوند. گذشته از این بانک‌های اسلامی که برای مدیریت نقدینگی خود از مرابحه کالا استفاده می‌کنند، می‌توانند از…

مقاله / بررسی جایگاه قرض‌الحسنه در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران

نویسنده: محمدجواد محقق نیا

چکیده: در نظام مالی اسلامی، قرض الحسنه در کنار صدقات، عقود مبادله ای و مشارکتی به عنوان یکی از جایگزین های ربا در تجهیز و تخصیص منابع معرفی شده است. در حالی که صدقات به نیازمندان حاد به وجوه، عقود به متقاضیان وجوه برای کسب سود اختصاص دارد، قرض الحسنه پاسخ گوی نیاز افرادی است که نه آنقدر نیازمندند که مستحق وجوه انتقالی باشند و نه آنقدر توانایی دارند که بتوانند با کسب سود، دیگران را نیز در سود خود شریک کنند. فرضیه اساسی مقاله آن است که علیرغم…