موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی

عاقله، ضامن جریره و بیمه جنایات خطای محض به مثابه منابع جبران خسارات

نویسندگان: عبدالعلی توجهی ؛ امیر اعتمادی

چکیده: جنایات خطایی آن دسته از جنایات می باشند که هر یک از افراد جامعه ممکن است با آن ها مواجه گردند. به همین خاطر، از دیرباز، به هنگام وقوع جنایت خطایی از سوی یکی از اعضای جامعه، سایرین به یاری او می شتافتند؛ ازجمله شیوه های کمک رسانی افراد به یکدیگر، نهادهای عاقله و ضامن جریره بوده اند که به جای مرتکب خطاکار، خون بها یا دیه ناشی از فعل او را می پرداختند. نهادهای یادشده که در فقه امامیه نیز موردپذیرش قرار گرفته اند، حسب مورد به قانون مجازات…

نقد احتمال غرر در بیمه

نویسندگان: اردوان ارژنگ ؛ قاسم نظری ؛ سید علی حسینی

چکیده:بیمه از جمله عقود نامعین است. هرچند امکان دارد بیمه در قالب عقود و عناوین دیگر واقع شود، هیچ کدام نیست و عقد مستقلی به حساب می آید. تسری غرر به بیمه، هرچند محتمل است (همانند سایر عقود معاوضی) محرز نیست، بلکه محتمل است، زیرا شاید حقّ بیمه، کمتر از قسط پرداختی بیمه گذار یا حتی کمتر از اصل آن باشد. امکان تحقق غرر در بیمه از سه جنبه یکی جهل به وجود عوضین (بروز یا عدم بروز خسارت در آینده و پرداخت یا عدم پرداخت از طرف بیمه گر) و دیگری جهل به…

نقش صنعت بیمه در ایجاد امنیت اقتصادی ایران

نویسنده: اسفندیار جهانگرد

چکیده: اصولا فعالیتهای‌ اقتصادی‌ هر جامعه‌ به‌ صورت‌ یک‌ حالت‌ پویا عمل‌ می‌کنند. حرکت‌آنها، به‌ صورتی‌ درنگ‌ناپذیر، بر عوامل‌ پیرامون‌ خود اثر می‌گذارد و از آنها اثر می‌پذیرد. صنعت‌بیمه‌ هم‌ از جمله‌ مهمترین‌ بخشهای‌ اقتصادی‌ هر کشور است‌ که‌ مشمول‌ همین‌ قاعده‌ می‌گردد.بیمه‌، در فرایند تولید، از عوامل‌ اطراف‌ خود اثر می‌پذیرد و بر آنها اثر می‌گذارد و باعث‌ رشد وتوسعه‌ تولید و رفاه‌ اجتماعی‌ کشورها می‌گردد. در علم‌ اقتصاد، عملا تنها شبکه‌…

بررسی فقهی- حقوقی قرارداد بیمه مهریه

نویسنده: مجید صحراگرد دهکردی ؛محمود حائری

چکیده: قرارداد بیمه مهریه از جمله عقود مستحدثه به شمار می رود. مشکلات خاص پرداخت مهریه و در کنار آن وجود نهاد بیمه سبب شد تا مساله بیمه مهریه به عنوان یک راهکار تضمینی در جهت پرداخت آن مطرح شود. مقاله حاضر درصدد است با روش تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر فقهی، قرارداد بیمه مهریه را از لحاظ فقهی و حقوقی مورد بررسی قرار دهد. با توجه به بررسیهای انجام شده، آیه «اوفوا بالعقود»، آیه «تجاره عن تراض»، روایت «المومنون عند شروطهم»، عقود ضمان، جعاله،…

رهن اسکناس

نویسندگان : علی اکبر ایزدی فرد؛ حسین بهرامی

چکیده: صحّت و بطلان رهن اسکناس محل اختلاف‌نظر است. برخی آن را باطل و برخی آن را صحیح می‌دانند. نگارندگان مقاله حاضر بر این باورند؛ از آنجایی‌که مال و مالیت عناوین عرفی هستند و در نصوص تعریفی از آنها ارائه نشده است، باید برای کشف معنای آنها به عرف مراجعه کرد. شواهد و قرائن موجود در عرف دالّ بر آن است که عرف اسکناس را مال می‌داند نه سند و از آنجایی که که قابل درک با حواس است، پس مال مادّی است. نظر منتخب در این مقاله آن است که بین تعریف مال مادّی و…

مبانی کلامی توسعه پایدار

نویسنده: سعید فراهانی‌فرد

چکیده: دانش اقتصاد با وجود این که در علوم تجربی رقم خورده است، اما متأثر از اعتقادات و ارزش‌ها است. به‌علاوه، نظام‌های اقتصادی که اهداف و جهت‌دهی این دانش را به عهده دارند، نیز بر مبانی کلامی و ارزشی استوار می‌باشند. توسعه پایدار یکی از مقولات دانش اقتصاد است که در دهه‌های اخیر توجه بسیاری از دانشمندان توسعه را به خود جلب کرده است. نگرانی‌های ناشی از تخریب محیط‌زیست و از بین رفتن حقوق نسل‌های آتی، علاوه بر اقتصاددانان، دانشمندان علوم دیگر را نیز…