موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی

مقاله/میزان تطابق عملیات بانکی کشور با مبانی بانکداری اسلامی

نویسنده: اشرف السادات میری

چکیده: نظام بانکداری بدون ربا طی سه دهه تجربه آن در ایران موفقیتهای گوناگونی را در تجهیز و تخصیص منابع کسب نموده و در دورههای رونق و رکود اقتصادی با وجود مشکلات و موانع داخلی و خارجی عملکرد مناسبی داشته و به خوبی وظایف محوله بر دوش خود را به انجام رسانده است، اما همواره به لحاظ تطابق عملیات بانکها با موازین اسلامی مورد انتقاد و شبهات گوناگون قرار گرفته است که پاسخگویی آن ازجانب متخصصین بر قوام قانون بانکداری بدون ربا و بهبود عملیات بانکی…

مقاله/چالش ها و موانع حقوقی نظارت بر نظام بانکی ایران

نویسندگان: رضا ظفرپور ؛ غلامحسین مسعود

چکیده: با اجرایی شدن اصل چهل و چهارم قانون اساسی اولین مراکزی که از بدنه دولت خارج شدند، بانک های کشور بودند. چرا که این نهادهای مالی به دلیل نوع عملکرد یکی از نقاط کلیدی در موفقیت اجرای خصوصی سازی محسوب می شوند. تجربه جهانی نشان داده که بانک ها با توجه به ماهیت فعالیت در عرصه اقتصادی کشورها بازوی اصلی اجرایی شدن طرح های اقتصادی و توسعه ای کلان کشورها هستند. باتوجه به اهمیت نقش بانک های خصوصی در نظام پولی و مالی کشور وجود نظارت براین مجموعه امری…

مقاله/راهکارهای استفاده از اعتبار در حساب جاری در بانکداری اسلامی

نویسنده: سید عباس موسویان

چکیده: واحدهاي اقتصادي دو گونه نياز مالي خود را از طريق بانک ها تامين مي کنند. نخست نيازهاي مالي متعارف و قابل برنامه ريزي که به طور معمول از تسهيلات عادي بانک ها استفاده مي کنند. دوم نيازهاي مالي غير متعارف يا مقطعي که قابل برنامه ريزي نسبت مانند کسري پرداخت به کارکنان، پيمانکار يا خريدهاي فوري مواد اوليه و ماشين آلات، اين نوع نيازها از طريق تسهيلات عادي قابل تامين نيستند. در بانکداري متعارف براي پاسخ به چنين نيازهايي از روش تسهيلات اعتبار در…

مقاله/راهکارهای عملی برای انطباق بانکداری اسلامی با ضوابط و مققرات بانکی بین المللی

نویسنده: پرويز عقيلي كرماني

چکیده: در این مقاله به منظور بررسی میزان تطابق بانکداری اسلامی با بانکداری متداول، چهار نظریه پایه ای اقتصاد و مالی، شامل نرخ سود، اصل ریسک گریزی سپرده گذاران بانکی، مدیریت پرتفوی و خط بازار سرمایه، و نظریه هزینه مالی مورد بررسی قرار می گیرد. نتایج بررسی نشان می دهد که در حقیقت آنچه منتقدان آن را نقطه ضعف قانون بانکداری بدون ربای کنونی می دانند، در حقیقت نقطه قوت قانون است و در صورتی که امکان انجام آنچه را که منتقدان از باندکداری اسلامی انتظار…

مقاله/شاخص بانکداری اسلامی

نویسندگان: محمد جواد توکلی؛ عبدالخالق کریمی

چکیده: گسترش بانکداری اسلامی در دهه های اخیر، ضرورت تدوین شاخص های ارزیابی میزان تحقق آرمان های آن را دو چندان کرده است. سوال اصلی این مقاله این است که چگونه می توان وضعیت بانکداری اسلامی را ارزیابی کرد. یافته های این مقاله، با روش تحلیلی، نشان می دهد که رعایت موازین فقهی اسلام و تحقق اهداف شریعت، دو بعد محوری در بانکداری اسلامی را تشکیل می دهند. مولفه های بعد اول، حذف ربا، جهالت، فساد و رعایت فقه قراردادها و مولفه های بعد دوم، کارایی، همگرایی…