موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

مطالب و مقالات فقه بورس

بورس بازی در بازار سهام از دیدگاه اسلام

علی صالح آبادی

چکیده: بورس بازی فعالیتی است که بورس باز دارایی سهام را بدون قصد نگهداری و با پذیرش ریسک خریداری کرده و به دنبال کسب سود از مابه التفاوت قیمت در کوتاهترین زمان ممکن می‌باشد. در این مقاله ضمن بررسی ماهیت بورس بازی و شقوق مختلف آن، مسائل فقهی و شرعی مربوط به بورس بازی تحلیل گردیده و جواز عملیات بورس بازی در صورتی که در چارچوب معاملات اسلامی صورت پذیرد تأیید گردیده است.

اوراق مشارکت رهنی ابزاری نوین در تامین مالی بانکها

ابوذر سروش

چکیده: بانك در جایگاه یكی از مهمترین نهادهای بازار پول، نقشی انكارناپذیر در تامین مالی طرحهای صنعتی، تولیدی و ساختمانی دارد. در حال حاضر، بروز یك سری از مسایل و مشكل ها در اقتصاد كشور سبب شده بانكها با مشكل تامین مالی رو به رو شوند. یكی از متداول‌ترین روشهای تامین مالی بانكها استفاده از اوراق بهادار با پشتوانه وامهای رهنی است. اما استفاده از این ابزار در بانك‌های اسلامی سابقه فراوانی ندارد. با تصویب قانون بازار اوراق بهادار در سال 1384، بستر…

اوراق بهادار اجاره (صکوک اجاره)

موسويان سيدعباس؛فراهانی فرد سعيد

چکیده: پيشرفت كشورهای اسلامی و پديدآمدن نيازهای جديد و كاميابی نسبی انديشه بانكداری اسلامی، انديشه وران مسلمان را به فكر طراحی ابزارهای مالی اسلامی انداخت. قابليت های عقدهای اسلامی و تجربه بازارهای مالی باعث شد تا در مدت زمان كوتاهی انواعی از ابزارهای مالی اسلامی طراحی و براي اجرا پيشنهاد شود. گرچه همه ابزارها شاخص های لازم فقهی، اقتصادی و مديريتی را ندارند و به اين جهت نمی توانند و نتوانسته اند به صورت كامياب ظاهر شوند، برخی از آن ها در عين…

اوراق بهادار (صکوک) جعاله؛ ابزاری کارآمد برای توسعه صنعت گردشگری

سید عباس موسویان؛ مجتبی کاوند؛ حمیدرضا اسماعیلی گیوی

چکیده: صنعت گردشگری در جایگاه بزرگترین و متنوع‌ترین صنعت دنیا، در بسیاری از کشورها به صورت منبع اصلی درآمد، اشتغال‌زایی، رشد بخش خصوصی و توسعه ساختار زیربنایی شمرده می‌شود. ایران به لحاظ وجود آثار تاریخی، تنوع اقلیمی، مرکزیت تشیع، اماکن مقدسه، حوزه‌های علمیه و ده‌ها زمینه دیگر، از جمله کشورهای مستعد گردشگری در سطح جهان ارزیابی می‌شود. اما تا کنون به علت عامل‌هایی نتوانسته از این ظرفیت به طور قابل قبولی استفاده کند، به طوری که بر اساس تحقیق‌های…

اوراق اختیار معامله در بورس و نظر فقه امامیه

زهرا علویان خلیل آباد؛ مصطفی رجائی پور

چکیده: بازار بورس، مكانی است كه در آن سهام شركت های گوناگون توليدی، خدماتی و سرمايه گذاری، داد و ستد می شود و دارای مفاهيم گوناگونی است همانند: اركان بورس، نهادهای مالی، ابزارهای مالی و ... ، كه هر كدام به تنهايی جای بحث و بررسی زيادی دارد؛ يكی از اين مفاهيم؛ ابزارهای مالی بورس است كه اجزای متفاوتی دارد از جمله؛ سهم، حق تقدم، اوراق اختيار معامله، اوراق مشاركت، اوراق قرضه و صكوك. اين مقاله بر آن است كه تنها يكی از ابزارهای مالی بازار بورس را تحت…

بررسی فقهی قرارداد استصناع در بازار بورس

سيدمحمدرضا آيتی ؛ عبدالعلی آل بويه لنگرودی

چکیده: عقد استصناع عقد مستحدث و جديدی نيست، بلکه از گذشته های دور اين عقد مطرح بوده و فقيهان بزرگوار، بعضي از احکام فقهی آن را نيز مطرح کرده اند. شيخ طوسی در الخلاف و المبسوط، شافعی درالام و سرخسی در المبسوط، عقد استصناع را مطرح و درباره جواز يا عدم جواز آن مباحثی را آورده اند. گرچه موضوعات مورد استصناع در گذشته، محدود و فقط شامل سفارش ساخت اشيايی نظير چکمه، کفش، ظروف چوبی و رويی و آهنی و... بوده است. در اين مقاله پس از بيان معنای استصناع، ماهيت…

بررسی فقهی و حقوقی اوراق بهادار مضاربه

غلامرضا مصباحی مقدم؛ سید علی اصغر رحیمی؛ مجتبی کاوند

چکیده: یکی از ابزارهایی که می توان بر اساس قراردادهای اصیل اسلامی طراحی کرد اوراق مضاربه است. عقد مضاربه به عنوان مبنای انتشار اوراق مضاربه و مفاهیم و روابط حقوقی بین ارکان اوراق پیش گفته، به آن نظمی حقوقی داده و از آن نظام حقوقی با ویژگی های خاص خود ساخته است. روابط موجود در فرایند انتشار و اجرای اوراق مضاربه بر اساس این ماهیات و قواعد عام حقوقی تنظیم می شود. به همین لحاظ نیاز به بررسی حقوقی این اوراق امری ضروری است. پژوهش پیش رو بر اساس روش…

بررسی فقهی قرارداد اختیار معامله

علی معصومی نیا؛ سید اکبر سیدی نیا

چکیده: اختیار معامله به عنوان یکی از ابزارهای مشتقه ، در بازارهای مالی اهمیت فراوانی داشته و استفاده وسیعی از این معامله انجام میگیرد و بررسی فقهی حقوقی معامله پیش گفته امری ضروری است. در مقاله پیشرو نگاهی جدید و نو به بحث فقهی این معامله شده است و راههای بیع حق و مبادله تعهد به عنوان راههای تصحیح اختیار معامله رایج و راههای وکالت، هبه معوضه و اسقاط حق بعنوان راه حلهای جایگزین بررسی شده است. راه بیع حق با اشکالهایی روبرو است،گرچه کشف مصداق برای…