موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

مطالب و مقالات فقه معاملات

تأملی فقهی حقوقی در قرارداد بیع متقابل

علی اکبر ایزدی فرد ؛ حسین کاویار

چکیده: صنعت نفت ایران برای توسعه، نیاز به سرمایه گذاری دارد. گرچه با قیمت های بالای نفت در شرایط کنونی بخشی از این منابع مالی از فروش نفت قابل تامین است، اما به هر حال، استفاده از سرمایه گذاری خارجی به منظور جذب تکنولوژی و تسریع برنامه های سرمایه گذاری نیز ضروری به نظر می رسد. طی یک دهه اخیر، ایران تلاش کرده است که با معرفی قراردادهای بیع متقابل، بخشی از سرمایه مورد نیاز و تکنولوژی مناسب را به خدمت صنعت نفت بگیرد. موضوع معامله در قرارداد بیع…

پژوهشی در ماهیت فقهی حکم بیع مجهول بالاستقلال

سید محمد حیدری خورمیزی

چکیده: علم متعاقدین به مقدار و کیفیت عوضین ، شرط صحت بیع است . یعنی عوض - اعم از مبیع و ثمن - باید از نظر مقدار، جنس و اوصاف تاثیرگذار در قیمت معلوم باشند و مجهول بودن عوض در هریک از ابعاد یاد شده موجب عدم انعقاد بیع میشود. ادله ای که برای آن ذکر شده عبارتند از؛ حدیث نفی غرر، روایات ، اجماع کـه در اجماع مناقشه کبروی شده است ، یعنی هر چند وجود اجماع در این مساله مسلم است ، اما مدرک حکم حـدیث نبوی مشهور بین فریقین است . بنابراین اجماع تعبدی نداریم…

بیع وقف

احمد علی قانع

چکیده: این مقاله جواز یا عدم جواز خرید و فروش وقف (عین موقوفه) را بررسی می‌کند. صورت‌هایی که مجوز بیع وقف است در کتب فقهی مثل مکاسب مرحوم شیخ انصاری تا ده صورت بیان شده اما این مقاله به پنج صورت مهم آن می‌پردازد و ضمن نقل سخنان فقهای عظام به نقد و ترجیح برخی نسبت به برخی دیگر می‌پردازد. نگارنده مقاله ضمن توجه به روایات و فتاوی و سخنان فقیهان بزرگوار سعی نموده حتی‌الامکان احکام وقف را که یک حکم امضایی اسلام است با آنچه عرف و عقل و بناء عقلا با آن…

بیع نجاسات ذاتی و عرضی

حسن قلی پور

چکیده: از آنجائیکه اقتصاد و بازرگانی یکی از مسائل بسیار مهم و اساسی در زندگی بشر می باشد،و هر روزه جامعه انسانی با آن سر و کار دارد و همه مردم با آن مواجهه هستند؛ لذا بر همه مردم لازم است به این کار اساسی توجه کنند تا در معاملات به حرام نیفتند. در این مقاله سعی شده است پیرامون انواع معاملات حرام از قبیل اعیان نجس، نجاست ذاتی و نجاست عرضی،جواز بیع روغن نجس ، حیوان مرده، خون و بول حیوانات بحث و گفتگو گردد.امید است مورد توجه قرار گیرد.

بیع معاطات و اثر عرف در تصحیح آن

محمد عادل ضیایی

چکیده: بیع معاطات که غالبا آن را به عنوان بیع بدون لفظ یا داد و ستد بدون صیغه ایجاب و قبول می‌شناسند از جمله عقود دیرپا و رایج است. قول به عدم صحت این بیع در میان فقهای متقدم امامیه و شافعیه طرفداران نسبتا زیادی داشته اما به مرور زمان از میزان آنها کاسته شده به نحوی که شاید امروزه نتوان برای آن طرفداری یافت. قائلان به صحت و انعقاد بیع معاطات به دلایلی چون کتاب، سنت، اجماع، قاعده رفع حرج و عرف استناد کرده‌اند. به نظر می‌رسد که از میان این دلایل…

بیع مال آینده

محمدابراهیم داوودآبادی فراهانی ؛ محمود قیوم زاده

چکیده: بیع مال آینده را می توان فروش هر نوع مالی (به صورت عین کلی یا عین معین) دانست که در آینده تهیه، تولید یا ساخته و تحویل می شود. آنچه درستی این دیدگاه را مورد مناقشه قرار می دهد،عدم صحت معامله کالی به کالی و دین به دین در مورد عین کلی و نیز حدوث غرر در معامله عین معین است. اما بررسی نظر فقهای مختلف نشان می دهد که بیع کالی به کالی باطل نیست و بیع دین به دین نیز تعریف خاص و تفسیر مضیقی دارد که خللی به صحت این نوع بیع وارد نمی کند. در بیع عین…

بیع کالی به کالی

علی رحیم پورکامی

شما می‌توانید فایل PDF مقاله را از طریق لینک زیر دانلود نمایید.

بیع شرط – معاملات با حق استرداد (۱)

محبوبه مینا

چکیده: با توجه به مقررات قانون ثبت سال 1310،بیع شرط از حالت بیع‌بودن خارج و ملحق به عقد رهن گشت. هر چند که فلسفه‌ی این تحول جلوگیری از سوء استفاده‌ی فرصت طلبان بود اما به قصد حقیقی طرفین در معاملات واقعی بیع شرط توجهی نشد. به هر حال در تعارض بین ربای منهی و بیع شرط که امری مجاز است، بدون تردید دومی محکوم است. منافع مال مورد معامله اختصاص به خریدار دارد و این اثر در حقیقت همان سود بدهی است. از طرفی با توجه به افزایش تورم و کاسته‌شدن از ارزش پول،…

بیع شرط ، ساز و کاری مشروع برای رهن مستغلات

دکتر حسین صابری

چکیده: نوشتار حاضر، با عنایت به ضرورت بررسی رهن مستغلات و تصحیح شیوه موجود در جامعه ، بیع شرط را به عنوان یکی از ساز و کارهای مشروع چنین رهنی که به هدف استرباح و نیز حلیت استیفای منافع صورت می پذیرد بررسیده است . مولف، پس از تعریف لغوی «بیع الخیار» - که در ادبیات کهن فقهی ما به جای آنچه امروزه آن را بیع شرط می نامند به کار می رفته- با اشاره به تحول معنایی این ادبیات از بیع خیار به بیع شرط، از روشهای تصور شرط خیار و رد ثمن سخن به میان آورده، وآن…

بیع شرط و عقد اجاره

سعید ابراهیمی؛ علی اکبر ایزدی فرد؛ حسین کاویار

چکیده: قراردادهای اجاره در عرف رایج امروزی عمدتا در قالب «رهن و اجاره» منعقد می‌گردند. با توجه به وجود پاره‌ای از ایرادات فقهی ناظر بر این نوع از قراردادها فقهاء پیشنهاداتی را مطرح نموده اند که شامل توجیه قرارداد یادشده در قالب شرط قرض و یا شرط عاریه و ودیعه در عقد اجاره می‌باشد که در جای خود محل تامل و بررسی است. در این میان از جمله راهکارهای پیشنهادی، شیوه‌ای است که توسط برخی صاحبنظران همچون آیت‌الله سیستانی مطرح گردیده است و تحت عنوان بیع شرط…