موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

پورتال فقه پول و بانک

مقاله/بررسی کارمزد قرض‌الحسنه و شیوه‌های محاسبۀ آن در بانکداری اسلامی

نویسنده: محمد بیدار

چکیده: پیشوایان دینی تاکیدهای زیادی دربارة تامین نیاز های معیشتی اقشار ضعیف جامعه از طریق قرض الحسنه دارند. برهمین اساس، قرض الحسنه یکی از شیوه های تجهیز و تخصیص منابع در الگوی بانکداری بدون ربا مطرح گردیده است. یکی از مسائل موجود در بخش تخصیص منابع قرض الحسنه، بحث کارمزد است. مقاله حاضر به بررسی مشروعیت کارمزد قرض الحسنه و شیوه های محاسبه آن می پردازد. فرضیه ی مقاله این است که تعیین کارمزد به عنوان درصدی از مبلغ اسمی وام با مفهوم واقعی کارمزد…

مقاله/بررسی ساختار عملیاتی مطلوب بانکداری اسلامی (دلالت هایی در راستای اصلاح قانون عملیات بانکی بدون…

نویسندگان: سید عباس موسویان؛ حسین میثمی

چکیده: در این پژوهش تلاش می شود تا مسأله طراحی ساختار عملياتی در نظام بانکی مورد کاوش قرار گرفته و با نقد الگوهای نظری پيشنهادی و همچنين تجربه ایران، ساختار پيشنهادی جایگزینی ارائه شود. افزون بر این، توصيه های سياستی مشخصی برای اضافه شدن به قانون عمليات بانکی بدون ربا در راستای بازطراحی ساختار نظام بانکی به منظور اجرای صحيح بانکداری اسلامی، پيشنهاد می شود. یافته های پژوهش که بر اساس روش تحليلی- توصيفی به دست آمده، نشان دهنده آن است که تجربه سه…

مقاله/بانکداری اسلامی دربرخی کشورهای جهان

نویسنده: خدیجه تقی زاده

چکیده: قانون بانکداری اسلامی در ایران در سال 1362 به تصویب رسید و براساس آن بانک ها ملزم شدند در مدت سه سال تمام عملیات بانکی خود را در قالب بانکداری بدون ربا انجام دهند. در کشور پاکستان برای رشد بانکداری اسلامی سه استراتژی یعنی تأسیس بانک های کاملاً اسلامی نوپا با مشارکت بخش خصوصی، ایجاد بانک های تجاری به عنوان مکمل بانک های اسلامی، ایجاد یک باجه مخصوص عملیات بانکداری اسلامی در تمام شعب بانک های تجاری را در دستورکار قرارگرفت. در کشور مالزی نیز…

مقاله/بانکداری و اقتصاد اسلامی: نظریه های عقود در نظام بانکداری اسلامی

نویسنده: ابراهیم درویشی

چکیده: عده‌ای از نویسندگان و حقوقدانان با استفاده از عناوین سپرده عام و خاص سعی نموده‌اند که سپرده‌های قرض الحسنه پس‌انداز را مشمول‌ سپرده‌های عام بدانند به نظر ایشان سپرده خاص سپرده‌ای است که مشمول‌ تعریف ماده 706 قانون مدنی و عقد ودیعه می‌گردد و عین آن بایستی به‌ با آن‌که سپرده‌های قرض الحسنه پس‌انداز موضوع ماده 3 قانون عملیات‌ بانکی بدون ربا از جهت طبیعت و هدف رابطه نزدیکی با عقد ودیعه دارند با این‌ حال هیچ‌یک از سه ویژگی‌های عقد ودیعه در این…

مقاله/بانکداری و اقتصاد اسلامی: معرفی اجمالی جوانب فقهی و حقوقی عقود بانکداری اسلامی

نویسنده: حسین عیوضلو

چکیده: مضاربه در آیین‌نامه‌های اجرایی قانون عملیات بانکداری بدون‌ ربا:در دستور العمل اجرایی مضاربه در ماده 1 و در آیین‌نامه فصل‌ سوم قانون عملیات بانکداری بدون ربا در ماده 63 نیز عقد مضاربه‌ چنین تعریف شده است: "مضاربه قراردادی است که به موجب آن یکی از طرفین(مالک) عهده‌دار تأمین سرمایه(نقدی)می‌گردد، با قید اینکه طرف دیگر (عامل) با آن تجارت کرده و در سود حاصله هر دو طرف شریک‌ باشند. 2 3-شرط لازم در عقد مضاربه‌ باطل است و مبطل عقد است همان‌گونه که…

مقاله/بانکداری اسلامی؛چالشهای نظری-عملی

نویسندگان: رضا اکبریان؛ حمید رفیعی

چکیده: ایده بانکداری اسلامی نخستین‌بار در دهه 1950 مطرح شد و هم اکنون بیش از صد نوع بانک اسلامی وجود دارد. بانکداری اسلامی از ابتدای پیدایش تاکنون دستخوش تغییرها، مشکل‌ها و چالش‌های فراوانی بوده است. به‌ویژه تغییرهای اخیر جهان، فناوری اطلاعات (IT ) و بحث‌های مربوط به سازمان تجارت جهانی (WTO)، بانک‌های اسلامی را در رقابت هرچه بیشتر با بانک‌های سنتی قرار داده است. در مقاله، نخست به‌صورت موردی به بررسی مشکل‌ها و چالش‌های عملی مواجه با بانکداری…