موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی


مرور رده

کتب و مقالات

توجه: مقالات مندرج در سایت مؤسسه طیبات به منزله تأیید یا رد محتوا و منابع آن نمی‌باشد و صرفاً برای استفاده کاربران می‌باشد.

سرمایه گذاری از طریق تأسیس نهاد وقف پول

تقی ابراهیمی سالاری؛ سید محمد سید حسینی؛ سید مهدی نریمانی زمان آبادی

چکیده: از آنجا که تنوع بازار سرمایه و نهادهای مالی در غرب و شرق دور موجب تشکیل صندوق وقف شده است و تاثیری بر بازار سرمایه داشته است، گسترش چنین نهادها و صندوق‌های وقفی در ایران می‌تواند موجب گسترش بازارهای مالی و رشد سرمایه‌گذاری در کشور شود. هدف این مقاله، پس از امکان‌سنجی وقف پول از لحاظ شرعی، پی بردن به امکان نوآوری در ابزار مالی اسلامی از طریق ایجاد و گسترش نهاد وقف پول و سرمایه‌گذاری از طریق آن در تامین مالی عقود اسلامی و در نهایت اثر آن بر…

ناکارآمدی اسلامی‌سازی اقتصاد سرمایه‌داری

مهدی هادوی تهرانی: نهادهای اجرایی به تحقیقات حوزه بی‌اعتنا هستند.

استاد سطح خارج فقه، اصول و تفسیر حوزه علمیه با بیان اینکه اسلام مکتب و نظام اقتصادی دارد، تأکید کرد: در جامعه ما اقتصاد اسلامی وجود ندارد، بلکه برخی مؤلفه‌های غیراسلامی نظام سرمایه‌داری از آن حذف شده است؛ از آنجا که اقتصاد سرمایه‌داری مبانی، روش‌ها و ابزار خود را دارد، با حذف بخشی از آن، دچار نقصان کارآمدی نیز می‌شود.

بررسی فقهی و حقوقی ماهیت بیعانه

عباداله رستمی چلکاسری؛ محمد علی نژادی گورابجواری

چکیده: ماهیت بیعانه هم در حقوق موضوعه و هم در میان فقها کمتر مورد توجه بوده و می‌تواند بحثی تازه و قابل تأمل باشد. میان ماهیت بیعانه و دیگر نهادهای حقوقی شباهت‌های زیاد و ظریفی وجود دارد که گاه باعث شده است، ماهیت آنها در توجیه و بررسی ماهیت حقوقی بیعانه به کار گرفته شود، بدون عنایت به این امر که علاوه بر مشابهت‌ها، تفاوت‌هایی میان آنها نیز وجود دارد و ما در این نوشتار به آنها خواهیم پرداخت. به‌رغم سکوت قانون‌گذار و اجمال قانون مدنی در خصوص این…

مالیت دانش فنى از منظر فقه و حقوق ایران

عبدالحسین شیروی؛ مجید سربازیان

چکیده: «دانش فنی» اصطلاحی است که کمتر به عنوان موضوع اصلی قرارداد مورد توجه واقع شده است. اما در قریب به اتفاق قراردادهای لیسانس به چشم می خورد. همین امر باعث شده که محققان به تبیین مفهوم و ماهیت آن همت گمارند تا آثار ناشی از قراردادهای انتقال دانش فنی مشخص شود. در این نوشتار ضمن تبیین اصطلاح دانش فنی، مالیت آن مورد بحث قرار می­گیرد تا معلوم شود که آیا دانش فنی در زمره‌ی اموال قرار دارد تا بتوان آن را موضوع معامله قرار داد یا آن که فاقد جنبه ی…

نگاهى به ماهیت حقوقى اقاله و احکام آن

على رضا اسماعيل آبادى / مجله فقه، شماره: 38-37، پاییز 1382

مقدمه هنگامى که دو طرف براى برآوردن نیازها و تأمین منافع خود با یکدیگر عقدى را منعقد مى سازند, این عقد و پیمان از آثار شرعى برخوردار مى شود و برابر با قاعده و اصل اوّلى در عقود پابرجا و وفاى به آن ضرورى خواهد شد, زیرا هرکدام از دو طرف عقد به هنگام بستن عقد منظور و هدفى را دنبال مى کرده اند که براى برآورده شدن آن به انعقاد عقد روى آورده اند; این هدف و حق نباید ضایع گردد. حال اگر هرکدام پس از انعقاد عقد دریابند که به هدف مورد نظر خود دست نمى یابند…

اقاله در قانون مدنی

اقاله در لغت به معنای مسامحه و نادیده انگاشتن امر یا موضوعی بوده و در اصطلاح، به عقدی گفته می‌شود که موضوع آن از بین رفتن تمام یا قسمتی از عقد نخست است و در آن رضایت و توافق به همراه اراده طرفین شرط لازم است.

رهن منفعت

محمدحسن صادقی مقدم؛ امین قاسم‌پور

چکیده: مطابق نظر مشهور فقهای امامیه، برای صحّت عقد رهن، قابلیت قبض در رهینه و به دنبال آن «عین» بودن آن، شرط و بر این اساس، رهن منفعت باطل است؛ چرا که منافع، «عین» محسوب نبوده و لذا قابل قبض نیست. قانون‌گذار ایران نیز در این خصوص با فقهای مزبور هم­داستان شده و در ماده 774 قانون مدنی، رهن منفعت را باطل دانسته است. این مقاله با بررسی دلایل و مقرّرات موضوعه و نیز آرای نویسندگان حقوقی، پس از نقد اصل شرطیّت قبض در عقد رهن، در مورد امکان قبض منافع به…

بررسی قاعده فقهی اصاله الصحه

اسدالله لطفی / فصلنامه مشکوة، شماره ۶۲-۶۵

یکی از قواعد مهم حقوق اسلامی قاعده «اصالة الصحة » است، که کاربرد فراوانی در فقه و حقوق اسلامی دارد و به اشکال مختلف مورد استفاده واقع می گردد. این اصل، معانی مختلفی در فقه و حقوق دارد که ذیلا به تعریف و توضیح دو معنای معروف و مشهور آن پرداخته می شود: 1- اصل صحت به مفهوم جواز تکلیفی منظور از اصل صحت در این معنا، آن است که اعمال دیگران را بایست حمل بر صحت و درستی کرد و مشروع و حلال انگاشت و مادامی که دلیلی بر نادرستی و حرمت آن پیدا نشده است،…

وضعیت شرط ضمان سرمایه در حقوق اسلام

نویسنده: علیرضا باریکلو / فقه و حقوق اسلامی سال اول پاییز و زمستان 1389 شماره 1

چکیده: قرارداد سرمايه گذاري عقد جديدي است که در زمان گذشته سابقه نداشته است. در قرارداد سرمايه گذاري، اعم از مستقيم و غيرمستقيم، سرمايه گذار بدون تضمينات کافي سرمايه خود را در اختيار سرمايه پذير قرار نمي دهد، لذا شرط ضمان سرمايه در اغلب قراردادهاي سرمايه گذاري درج مي شود. بنابراين، اين سوال مطرح است که شرط ضمان سرمايه طبق قواعد حقوق اسلام چه حکم و وضعيتي دارد. هر شرطي از حيث حکم ممکن است مبطل عقد، باطل و يا نافذ باشد که به نظر مي رسد شرط ضمان…