موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور برچسب

قبض

رهن اسکناس

نویسندگان : علی اکبر ایزدی فرد؛ حسین بهرامی

چکیده: صحّت و بطلان رهن اسکناس محل اختلاف‌نظر است. برخی آن را باطل و برخی آن را صحیح می‌دانند. نگارندگان مقاله حاضر بر این باورند؛ از آنجایی‌که مال و مالیت عناوین عرفی هستند و در نصوص تعریفی از آنها ارائه نشده است، باید برای کشف معنای آنها به عرف مراجعه کرد. شواهد و قرائن موجود در عرف دالّ بر آن است که عرف اسکناس را مال می‌داند نه سند و از آنجایی که که قابل درک با حواس است، پس مال مادّی است. نظر منتخب در این مقاله آن است که بین تعریف مال مادّی و…

بررسی روایی قبض در بازار بورس

حسین ناصری مقدم؛ داریوش بخردیان؛ اردوان ارژنگ

چکیده:در بسیاری از معاملات بازار بورس ظاهراً قبضی صورت نمی گیرد. گروهی از فقها نیز (بیع ما لم یقبض) را جایز ندانسته و حکم به عدم روایی آن نموده اند. در جستار حاضر مفهوم قبض و حکم آن در بازار بورس مورد واکاوی و بررسی قرار گرفته است . سپس در تحلیل ادلّه احکام از منظر فقه امامیه و پردازش داده های تحقیقِ حاضر، در انطباق معاملاتی که در فقه شبیه معاملات بازار بورس است مورد بررسی و حکم آنها بیان گردید. بعد از انطباق معاملات بازار بورس و معاملات فقهی و…

ابعاد فقهی، حقوقی و مالی قراردادهای سلف در بورس

ابراهيم عبدی پور فرد؛ سيد مرتضي شهيدی

چکیده: قرارداد سلف به‌عنوان یکی از اقسام بیع در فقه امامیه و حقوق ایران علاوه بر تبعیت از قواعد عمومی قراردادها و قواعد امری عقد بیع، دارای احکامی همچون ضرورت قبض فی‌المجلس ثمن و ممنوعیت فروش مبیع سلف قبل از سررسید است. با توجه به پیش‌بینی این قرارداد به‌عنوان یکی از سازوکارهای معاملات بورس‌های کالایی، رعایت شرایط و احکام خاص آن در این بازارها نیازمند بررسی و تحلیل است. در بازار فیزیکی بورس‌های کالایی که قرارداد سلف در آن منعقد می‌گردد، حصول قبض…

رهن منفعت

محمدحسن صادقی مقدم؛ امین قاسم‌پور

چکیده: مطابق نظر مشهور فقهای امامیه، برای صحّت عقد رهن، قابلیت قبض در رهینه و به دنبال آن «عین» بودن آن، شرط و بر این اساس، رهن منفعت باطل است؛ چرا که منافع، «عین» محسوب نبوده و لذا قابل قبض نیست. قانون‌گذار ایران نیز در این خصوص با فقهای مزبور هم­داستان شده و در ماده 774 قانون مدنی، رهن منفعت را باطل دانسته است. این مقاله با بررسی دلایل و مقرّرات موضوعه و نیز آرای نویسندگان حقوقی، پس از نقد اصل شرطیّت قبض در عقد رهن، در مورد امکان قبض منافع به…

بررسی روایی قبض در معاملات آتی بورس

نویسندگان: حسین ناصری مقدم؛ داریوش بخردیان؛ اردوان ارژنگ

چکیده: در بسیاری از معاملات بازار بورس ظاهراً قبضی صورت نمی‌گیرد. گروهی از فقها نیز «بیع ما لم یقبض» را جایز ندانسته و حکم به عدم رَوایی آن نموده‌اند. در جستار حاضر مفهوم قبض و حکم آن در بازار بورس بررسی شده است. سپس ادلّۀ احکام از منظر فقه امامیه بررسی شده و معاملاتی که در فقه، شبیه معاملات بازار بورس است بررسی و حکم آن‌ها بیان گردیده است. بعد از انطباق معاملات بازار بورس و معاملات فقهی و بررسی ادلّه و بنا بر متفاهم عرفی، چنین نتیجه‌گیری شده که…

بررسی فقهی و حقوقی وثایق بانکی

فرشته ملا کریمی

يكي از موضوعات مطرح در حوزه فقه بانكي، اخذ وثايق بانكي مي باشد. دريافت وثيقه از متقاضي تسهيلات در قالب قرارداد رهن تعريف مي گردد. وثيقه گذاري اسناد تجاري با مشكلاتي روبرو مي گردد. طبق اصول حاكم بر قرارداد رهن، تنها رهن اعيان صحيح است؛ چراكه داراي ويژگي به قبض درآمدن هستند اما رهن دين جايز نيست زيرا نمی‌توان آن را به قبض درآورد. اسناد تجاري هم به دليل اينكه معرف يك دين به شمار مي آيد، در زمره اعيان قرار نمی‌گيرد لذا به وثيقه نهادن آن جايز نمي…