جواد

پایین بودن نرخ سود سپرده‏های بانکی، می‏تواند پیامدهای ناگواری به همراه داشته باشد، که آنها را به طور اختصار بیان می‏نماییم: الف- افزایش رباخواری از آنجا که سپرده ‏گذاران نمی‏توانند با سپرده ‏گذاری در بانک به سود مورد نظرشان دست‏ یابند، و برای تامین سود، قادر به سرمایه‏گذاری مستقیم نیز نمی‏باشند، سپرده‏های خود را وارد بازار نموده، و چنانچه ربا خواری آشکار برایشان میسر نباشد، برای دستیابی به سود تضمینی، به رباخواری مخفیانه دست می‏زنند، و حداقل در…

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به منظور اسلامی شدن فعالیت‏ بانک‌ها، ابتدا ربا ممنوع اعلام گردید، و پس از تنظیم قانون عملیات بانکی و تصویب آن در مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان، بانکها موظف شدند بر اساس این قانون و آیین‏ نامه و دستورالعمل‌های اجرایی آن عمل کنند.

چکیده: گرچه مدت زمان بسیاری از طرح نظری و اجرای بانکداری بدون ربا نمی گذرد، در این مدت کم توانسته است با ارائه روش های تامین مالی اسلامی به جای تامین مالی با بهره، افزون بر توجه بانکداران، صاحبان سرمایه و کارگزاران مسلمان، توجه دانشمندان و پژوهشگران متخصص را در سراسر دنیا به خود جلب کند. گسترش روز افزون بانکداری اسلامی گرچه در اعتقادات مسلمانان ریشه دارد، توانایی روش های آن در تامین نیازهای مردم و برتری نسبی آن روش ها در مقایسه با روش تامین مالی…

با گذشت‌ بیست‌ و چند سال‌ از پیروزی‌ انقلاب‌ و ۱۸ سال‌ از تصویب‌ و اجرای‌ قانون‌ عملیات‌ بانكی‌ بدون‌ ربا، این‌ پرسش‌ جد‌ی‌ مطرح‌ می‌شود كه‌ آیا بانكداری‌ ایران، اسلامی‌ است، و اگر نیست، مسؤ‌ولیت‌ عدم‌ تحقق‌ این‌ خواست‌ مكتبی‌ و مردمی‌ بر عهدهٔ‌ چه‌ كسی‌ یا سمتی‌ است؟

در آستانه سی امین سالگرد تأسیس بانک توسعه اسلامی بیست و نهمین اجلاس هیأت عامل بانک مزبور در ایران در روزهای ۲۵-۲۴ شهریور ماه ۱۳۸۳ برگزار می شود. از آنجا که این بانک تنها بانک بین المللی است که مبتنی بر اصول شریعت اسلامی می باشد و در تأمین اعتبار برخی از پروژه های مهم اقتصادی و اجتماعی در ایران نقش داشته است، این گزارش بر آن است که به ساختار، عملیات و شیوه های تأمین مالی، نهادهای وابسته به آن و تخصیص اعتبارات این بانک به ایران بپردازد. به اعتقاد…

چكيده: با گسترش صنعت بانكداري، متفكران مسلمان به اين فكر افتادند كه به شكلي از اين پديده استفاده كنند اما به دليل آن‌كه بيش‌تر فعاليت‌هاي بانك براساس قرض با بهره است كه از نظر اسلام ربا و ممنوع مي‌باشد, از اين‌رو ابتدا تلاش نمودند با حفظ عمليات بانكداري متعارف, توجيه‌هاي شرعي پيدا كنند اما در عمل استدلالي كه مورد پذيرش علماي دين باشد به دست نيامد، در اين‌جا بود كه برخي انديشمندان اسلامي درصدد طراحي بانكي براساس معاملات اسلامي برآمدند و نتيجه آن…

چکیده: در زندگی اجتماعی، انسانها ناگذیرند از معاملات و داد و ستدهای روزانه با یکدیگر تا مایحتاج امورخود را فراهم نماید، که درآنها هرکسی تلاش می کند منفعت بشتری را جلب نماید وبدین منظور قرارداد ها وتعهدات را با همدیگرمی بندد تا بر اساس آن عمل نمایند ولی گاها این تعهدات کافی نیست بلکه طرفین قرار داد علاوه بر قرارداد اصلی یکسری شرایطی را در ضمن آن درج می نماید تا به هدف که از آن تعهدات دارند نایل گردد . مهم این است که شرایط تأثیر گذار ضمن عقد چه…

رسول خدا صلى اللّه عليه و آله «طلب حلال بر هر مرد و زن مسلمان واجب است». «كسى كه به شب در آيد در حالى كه به سبب طلب حلال خسته باشد، آمرزيده داخل شب شده است». «عبادت هفتاد جزء است و افضل همه اجزاء، طلب حلال است». «عبادت ده جزء است، نه جزء آن در طلب حلال است». «هر كه از دسترنج خود بخورد، از صراط برق آسا بگذرد». «هر كه از دسترنج خود بخورد، خداوند با رحمت به وى بنگرد و هرگز عذابش نكند». علم ‏اخلاق ‏اسلامى ج: 3، ص: 235 «هر كه از…

یکی از آسیب هایی که کسب و کار حلال را تهدید می کند، کم فروشی است که در دین مقدس اسلام به شدت نکوهش شده است، تا آنجا که خداوند در قرآن کریم، سوره ای بدین نام نازل کرده و عاملان آن را نکوهیده است. درآداب تجارت آمده که بهتر است مؤمنان هنگام پیمانه و وزن، کمی بیشتر بگذارند و هنگام گرفتن حق خود، مقداری کمتر بردارند. بر خلاف نظر مشهور که کمفروشی را محدود به امور قابل کیل و وزن دانستهاند، این مفهوم دامنهی بسیارگسترده دارد و شامل هرگونه نقصان در ارائهی…

چکیده: استفاده از تغییر نرخ ذخیره قانونی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای غیرمستقیم سیاست پولی که در بانکداری متعارف و به ویژه در اقتصاد کشورهای در حال توسعه بشمار می‌رود، از جمله چالش‌های بانکداری اسلامی است که بایستی پیرامون آن تحقیق و بررسی شود. معرفی الگوهای گوناگون ذخیره قانونی برای اجرا در یک نظام بانکداری اسلامی سبب شده است که این مسئله ایجاد شود که الگوی مطلوب کدام است. از جمله آفت‌های مورد نظر در این نظریات، افراط و تفریط و در نظر نگرفتن…