موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

مطالب و مقالات فقه پول و بانک

بررسی فقهی کارت‌های اعتباری در بانکداری بدون ربا

نویسنده: سید عباس موسویان

چکیده: صنعت بانکداری متناسب با نیازهای جامعه، ابزارهای جدید ارائه می کند. یکی از این ابزارها کارت های اعتباری است. بانک ها و مؤسسه های مالی، کارت هایی را در اختیار مشتریان می گذارند تا آنان کالاها و خدمات مورد نیاز خود را بدون پرداخت پول نقد بخرند. استفاده از کارت های اعتباری باعث صرفه جویی در وقت، دقت در محاسبه و آسایش روحی دارنده کارت می شود؛ چنان که در اقتصاد ملی مانع از هدررفتن هزینه های جمع آوری و از بین بردن اسکناس های کهنه و چاپ اسکناس های…

بررسی مشروعیت حقوق کارمندان بانک

جواد عبادی؛ صمد ایمانی ملکی

مقدمه اخیراً حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی در بعضی دیدارها و سخنرانی‌ هایشان مطالبی را در خصوص صوری بودن برخی معاملات بانکی و جرائم تأخیر و نظیر اینها بیان داشتند که موجب سوء برداشت برخی شد مبنی بر اینکه معظم له تمامی فعالیتهای بانکهای کشور و حقوق کارکنان آنها را باطل و حرام می دانند؛ در حالیکه موضوع فرمایشات ایشان بیان صریح و هشدارگونه یکی از احکام معاملات می باشد. برای روشن شدن موضوع ابتدا خلاصه ای از مطالب ایشان ارائه می گردد سپس مستندات…

بررسی راهکارهای استمهال مطالبات غیرجاری در بانکداری بدون ربا

نویسندگان: سید عباس موسویان؛ روح‌اله غلامی

چکیده: از مشکلات اساسي نظام بانکي در شرايط فعلي، افزايش تسهيلات غيرجاري نسبت به تسهيلات اعطايي است. برخي از مشتريان بانک به رغم تمايل به پرداخت بدهي هاي خود، قدرت پرداخت در سررسيد مقرر را ندارند و در صورت همکاري بانک و استمهال بدهي، مي توانند ضمن استمرار فعاليت بنگاه، در مدت زمان مشخص به صورت تدريجي بدهي خود را پرداخت نمايند. با توجه به اهميت موضوع استمهال، نظام بانکي راهکارهاي مختلفي طراحي و عملياتي نموده است. اين راهکارها اگر چه در کمک به…

ایراد شرعی کارشناسان فقه بانکی به قرارداد مشارکت مدنی ابلاغی بانک مرکزی

مشارکت مدني يکي از عقود مؤثر به منظور ايجاد تسهيلات براي توسعه فعاليت هاي توليدي، بازرگاني و خدماتي است. طبق تعريف، مشارکت مدني عبارت است از درآميختن سهم الشرکه نقدي و يا غيرنقدي متعلق به اشخاص حقيقي يا حقوقي متعدد، به نحو مشاع، به منظور انتفاع و طبق قرارداد،متقاضيان مي توانند با توجه به کارايي اين عقد از تسهيلات بانکي استفاده نمايند.

ریشه‌یابی یک طرفه‌بودن قراردادهای بانکی

عضو شورای فقهی بانک مرکزی یک عامل مهم عقد قراردادهای خلاف قانون یا فقه از سوی بانک‌ها را «عدم وجود…

به گفته سید عباس موسویان، «به دلیل اینکه اطلاعات مشتریان برای بانک‌ها قابل‌وصول نیست، بانک به دنبال راهکاری می‌رود که خود را از ریسک مصون بدارد و در برخی از موارد، هر طور شده ریسک را به شریک منتقل کند». او با انتقاد از عملکرد ۵ گروه مرتبط با «نهادینه‌سازی بانکداری اسلامی»، یعنی حوزه، دانشگاه‌ها، بانک مرکزی، صنعت بانکداری و مشتریان بانک‌ها، علت عدم‌رشد دانش بانکداری اسلامی در ایران را این دانست که هیچ کدام از این گروه‌ها همتی نکردند و به این…

بی‌اطلاعی مردم از مفهوم «عقد خارج لازم» در امضای قراردادهای بانکی

استاد علوی: بسیاری از مردم و کارمندان بانک‌ها مفهوم و معنای عقد خارج لازم در قراردادهای بانکی را…

حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمدتقی علوی، عضو گروه فقه مرکز مطالعات پاسخ به شبهات حوزه علمیه و از کارشناسان همکار موسسه طیبات، با اشاره به تأکید چهار تن از مراجع تقلید در دیدار اخیر خود با مدیرعامل بانک ملت اظهار کرد: در احکام دینی، موردی به نام جریمه دیرکرد نسبت بدهکاری وجود ندارد و علتش این است که یا بدهکار می‌تواند بدهی خود را بپردازد و این کار را انجام نمی‌دهد و یا توان انجام اینکار را ندارد که برای هرکدام از این موارد وضعیتی قابل تصور است.…

گزیده‌ای از سخنان امام خمینی (ره) درباره “بانکداری اسلامی”

لزوم تطبیق امور بانک‌ها با احکام شرع بانک‌های ما باید توجه به این معنا داشته باشند که بانک، بانک اسلامی است امروز، نه بانک زمان رضا شاه و محمدرضا شاه. بانک‌ها باید فکر این مطلب باشند که مسائل خودشان را با اسلام تطبیق بدهند و همه‏ جا این‏طور باید باشد. ما از جامعه‏ مان هیچ نگرانی نداریم. روی هم رفته، جامعه ما یک جامعه اسلامی است و دارد رو به اسلام می‏‌رود، اما از این خصوصیات و افراد نادر، که گاهی وقت‌ها اشخاص بسیار خطرناکی هستند، از اینها نگرانی…

گزیده‌ای از سخنان مقام معظم رهبری درباره «بانکداری اسلامی»

حوزه های علمیه باید مسائل بانکداری بدون ربا را پاسخگو باشند. ... مسائل جدیدی وجود دارد. در زمینه‌ی اقتصاد، مسائل تازه‌ای وجود دارد. مثلاً ما بانکداری اسلامی را به وجود آورده‌ایم. امروز مسائل تازه‌ای در زمینه‌ی پول و بانکداری وجود دارد؛ اینها را بایستی حل کرد؛ باید اینها را در بانکداری اسلامی - بانکداری بدون ربا - دید. کی باید اینها را انجام بدهد؟ فقه متکفل این چیزهاست. البته من همین‌جا عرض بکنم که نیاز ما به کرسیهای بحث آزاد فقهی در حوزه‌ی قم -…