موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

مطالب و مقالات فقه پول و بانک

اعتبار اسنادی یا همان LC چیست؟

مطابق قانون عملیات بانکی بدون ربا یکی از خدمات بانکها،  صدور اعتبارات اسنادی می باشد. اعتبار اسنادی وسیله‌ای برای پرداخت در مبادلات بین المللی است و از جمله خدماتی است که به موجب آن (بانک گشاینده) بر اساس درخواست و دستورات مشتری (متقاضی اعتبار اسنادی یا خریدار) و یا از طرف خود به عنوان ذی‌نفع موظف می‌شود به منظور خرید یا سفارش کالا یا دریافت خدمات در مقابل اسناد مقرر و مطابق با شرایط مندرج در اعتبار اسنادی، پرداختی را به شخص ثالث (ذی‌نفع یا…

بانک‌های ربوی نمی گذارد نمازهای جماعت ما اثر کند.

حضرت آیت‌الله العظمی جوادی آملی گفت: بانک‌های ربوی نمی‌گذارد که نمازجماعت‌های ما اثر کند، یک سیلی جهنمی‌ها صورت میلیون‌ها انسان را سرخ می‌کند، یک میوه بهشت ممکن است میلیون‌ها سال بماند، یک سیلی جهنم ممکن است، صورت میلیون‌ها نفر را سرخ کند، مغررو نشویم که نماز جماعت می‌خوانیم، ثواب نمازمان چند برابر می‌شود، از آن طرف عذاب‌ها را هم ببینیم، در دنیا هم کلمات الهی و فیض الهی نامتناهی است، به عنوان نمونه همه موجودات کلمات الهی هستند، کلمه آن است که ما…

بانک توسعه اسلامی (IDB)

در آستانه سی امین سالگرد تأسیس بانک توسعه اسلامی بیست و نهمین اجلاس هیأت عامل بانک مزبور در ایران در روزهای ۲۵-۲۴ شهریور ماه ۱۳۸۳ برگزار می شود. از آنجا که این بانک تنها بانک بین المللی است که مبتنی بر اصول شریعت اسلامی می باشد و در تأمین اعتبار برخی از پروژه های مهم اقتصادی و اجتماعی در ایران نقش داشته است، این گزارش بر آن است که به ساختار، عملیات و شیوه های تأمین مالی، نهادهای وابسته به آن و تخصیص اعتبارات این بانک به ایران بپردازد. به اعتقاد…

تبیین فقهی بانکداری بدون ربا (مدل ایران و اردن‏)

نویسنده: سید عباس موسویان / فقه و حقوق، شماره 2، 1383

چكيده: با گسترش صنعت بانكداري، متفكران مسلمان به اين فكر افتادند كه به شكلي از اين پديده استفاده كنند اما به دليل آن‌كه بيش‌تر فعاليت‌هاي بانك براساس قرض با بهره است كه از نظر اسلام ربا و ممنوع مي‌باشد, از اين‌رو ابتدا تلاش نمودند با حفظ عمليات بانكداري متعارف, توجيه‌هاي شرعي پيدا كنند اما در عمل استدلالي كه مورد پذيرش علماي دين باشد به دست نيامد، در اين‌جا بود كه برخي انديشمندان اسلامي درصدد طراحي بانكي براساس معاملات اسلامي برآمدند و نتيجه آن…

بررسی مشکلات بانکداری بدون ربا در ایران (۲)

پایین بودن نرخ سود سپرده‏های بانکی، می‏تواند پیامدهای ناگواری به همراه داشته باشد، که آنها را به طور اختصار بیان می‏نماییم: الف- افزایش رباخواری از آنجا که سپرده ‏گذاران نمی‏توانند با سپرده ‏گذاری در بانک به سود مورد نظرشان دست‏ یابند، و برای تامین سود، قادر به سرمایه‏گذاری مستقیم نیز نمی‏باشند، سپرده‏های خود را وارد بازار نموده، و چنانچه ربا خواری آشکار برایشان میسر نباشد، برای دستیابی به سود تضمینی، به رباخواری مخفیانه دست می‏زنند، و حداقل در…

بررسی مشکلات بانکداری بدون ربا در ایران (۱)

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به منظور اسلامی شدن فعالیت‏ بانک‌ها، ابتدا ربا ممنوع اعلام گردید، و پس از تنظیم قانون عملیات بانکی و تصویب آن در مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان، بانکها موظف شدند بر اساس این قانون و آیین‏ نامه و دستورالعمل‌های اجرایی آن عمل کنند.

مشکلات بانک‌های اسلامی و راه‌ حل آن‌ها

محمدعلی القری بن عید؛ ترجمه: غلامرضا مصباحی مقدم / اقتصاد اسلامی سال پنجم زمستان 1384 شماره 20

چکیده: گرچه مدت زمان بسیاری از طرح نظری و اجرای بانکداری بدون ربا نمی گذرد، در این مدت کم توانسته است با ارائه روش های تامین مالی اسلامی به جای تامین مالی با بهره، افزون بر توجه بانکداران، صاحبان سرمایه و کارگزاران مسلمان، توجه دانشمندان و پژوهشگران متخصص را در سراسر دنیا به خود جلب کند. گسترش روز افزون بانکداری اسلامی گرچه در اعتقادات مسلمانان ریشه دارد، توانایی روش های آن در تامین نیازهای مردم و برتری نسبی آن روش ها در مقایسه با روش تامین مالی…

آیا بانکداری ایران، اسلامی است؟

با گذشت‌ بیست‌ و چند سال‌ از پیروزی‌ انقلاب‌ و ۱۸ سال‌ از تصویب‌ و اجرای‌ قانون‌ عملیات‌ بانكی‌ بدون‌ ربا، این‌ پرسش‌ جد‌ی‌ مطرح‌ می‌شود كه‌ آیا بانكداری‌ ایران، اسلامی‌ است، و اگر نیست، مسؤ‌ولیت‌ عدم‌ تحقق‌ این‌ خواست‌ مكتبی‌ و مردمی‌ بر عهدهٔ‌ چه‌ كسی‌ یا سمتی‌ است؟

آسیب‌شناسی عقد جعاله در نظام بانکداری بدون ربای ایران

نویسندگان: محمدمهدی عسكری؛ مهدی رعایائی

چکیده: پس از گذشت حدود سه دهه از تصويب و اجراي قانون عمليات بانكي بدون ربا در ايران ضروري به نظر مي رسد تا ابعاد گوناگون اين قانون مورد مطالعه و آسيب شناسي قرار بگيرند. به عبارت ديگر بايستي تمامي عقود به صورت جامع در نظام بانكداري بدون ربا مورد مطالعه و بازبيني قرار گرفته و نحوه تجهيز و تخصيص منابع در نظام بانكداري بدون ربا و جايگاه هر يك از عقود در اين نظام مشخص گردد تا با بررسي دقيق و موشكافانه و همچنين اصلاح و تكميل قوانين با توجه به تجربه به…

نقش بانکداری بدون ربا در رفع فقر

سعید فراهانی فرد / نامه مفید، شماره 17، 1378

چکیده: امروزه بسیاری از کشورهای جهان اسلام مواجه با فقر و توسعه نیافتگی می باشند. عوامل گوناگون سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در پیدایش این پدیده مؤثر بوده اند. در میان عوامل اقتصادی، حاکمیت نظام بهره نقش تعیین کننده ای در تشدید فقر داشته است. در دهه های اخیر، این معضل، در کنار دغدغه دین باوری، دانشمندان مسلمان را بر ترسیم الگوهای بانکداری بدون ربا واداشته است. تحقق نظام بانکی بدون ربا همراه با اجرای سایر ابعاد نظام اقتصادی اسلام به رفع فقر از این…