موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

مطالب و مقالات فقه معاملات

احادیث کسب و کار

تجارت در نگاه اسلام روابط تجارى در زندگى انسانها، سوابقى طولانى دارد، خداوند متعال انسان و جهان را بر اساس حكمت و رحمت طورى آفريده، كه براى تأمين نيازمنديهاى خويش به حاصل فكر و كار ديگران نيازمند است. انسان از يك سو با طبيعت در ارتباط است و با كار توليدى به روش مستقيم از سفره گسترده خدا در جهان بهره مى برد و از سوى ديگر با انسانها پيوند دارد و به دستاورد كار و انديشه ديگران احساس نياز مى كند. نياز متقابل انسانها به محصول كار وكوشش يكديگر…

چند نکته فقهی درباره قمار/آیت الله محمد تقی شهیدی

آیت‌الله محمدتقی شهیدی، از اساتید برجسته دروس خارج حوزه علمیه قم و عضو هیئت استفتاء آیت‌الله سیستانی، در خلال مباحث مکاسب محرمه در سال تحصیلی ۹۵-۹۶، به بحث لهو پرداختند. در زیر، بخش‌هایی از گفته‌های ایشان در این رابطه می‌آید. ایشان در این مختصر، اقسام قمار را مطرح کرده و ادله هر یک را به‌صورت مختصر بررسی می‌کنند.

اقتصاد اسلامى در قرآن کریم

مرکز تحقیقاتی امام جواد علیه السلام , خادم، حسین

يكى از مهم‌ترين مسايل مبتلا‌بِه جوامع بشري در طول قرون و نیز از اهداف مهم مأموريت‌هاى انبياء مسايل اقتصادى مردم بوده است؛ زیرا استقلال، قدرت مقاومت در مقابل حوادث طبيعى و اجتماعى، ثبات سياسى، قدرت و شوكت فرهنگى هر جامعه‌ای‌، رابطه‌ی مستقيم با حل مشكلات و كمبودهاى اقتصادى آن جامعه دارد. دست يافتن به نظريات اقتصادى هم در بسيارى از موارد از مسايل جهان‌بينى بهره می‌گیرد.

ارکان مضاربه در حقوق اسلام و مدنی ایران

عیسی تفرشی/استادیار دانشگاه تربیت مدرس

عقد مضاربه یکی از عقود معین است که در قانون مدنی ایران به پیروی از فقه امامیه در ردیف عقود خاص و بانام،مورد توجه قانونگذار قرارگرفته است.پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل دور بودن حکومت از فقه اسلامی،عقد مضاربه مانند دیگر عقود شرعی در حیات اقتصادی و تجاری جامعه،در سطح کلان،نقش چندانی ایفا نمی کرد،بویژه باتوجه به اینکه نظام بانکداری قبل از حکومت جمهوری اسلامی،نظامی متناسب با ویژگیهای نظام اقتصادی حاکم و برمبنای نظام بانکداری ربوی بود و عقود…

جایگاه کسب روزی حلال در سیره امام صادق علیه السلام

جایگاه کسب روزی حلال در سیره امام صادق علیه السلام درس اخلاق آیت الله جاودان ائمه ما، برای امامت بر همه چیز زندگانی انسان، بوده‌اند و آمده‌اند. ائمه هم برای امامت بر نماز ما بوده‌اند که ما نمازمان را از ایشان بیاموزیم و هم برای اینکه وضویمان را از ایشان بیاموزیم، هم برای اینکه حجمان را از ایشان بیاموزیم و هم برای اینکه زندگی‌مان را از ایشان بیاموزیم. امام کسی است که بر همه چیز امامت دارد. دقت کنید. از ائمه ما دستورات متعدد و فراوانی در…

ضمان معاوضی چیست؟

نویسنده: هدایت الله سلطانی نژاد / فصلنامه نامه مفید، شماره 18

چكيده: با تسليم مبيع به خريدار، ضمان معاوضى يا ريسك ناشى از تلف يا خسارت وارد بر آن از عهده فروشنده به عهده او انتقال مى‏يابد ولى قبل از تسليم، با وجود انتقال مالكيت، اين ضمان بر عهده فروشنده باقى است. در توجيه اين قاعده كه مشهور به «تلف مبيع قبل از قبض‏» مى‏باشد، نظريه‏هاى گوناگونى مطرح شده است كه از لحاظ عملى آثار متفاوتى را در پى دارد. اين مقاله با ارزيابى اين نظريه‏ها، در صدد يافتن مبناى حقوقى متناسب با ماهيت قاعده مذكور است.

بررسی سرقفلی در حقوق ایران

از نظر تئوریک حق سرقفلی در نتیجه تراضی بین مستاجر و مالک در قبال پرداخت مبلغی از مستاجر به مالک حاصل می شود که به موجب آن این مستاجر پس از پایان مدت اجاره در اجاره آن محل نسبت به سایرین و هر شخص دیگری برای اجاره مقدم است. حق تقدم ناشی از رابطه قراردادی است و سرقفلی برای مستاجر حق تقدم بوجود می آورد و در بطن و درون هر حق سرقفلی یک عقد اجاره موجود می باشد. سر قفلي مفهومي متمايز از حق كسب و پيشه وتجارت است. حق کسب پیشه و تجارت در نتیجه حسن عمل…

شروط در معاملات

فصل اول – کلیات شرط کلمه ای است عربی و در لغت به معنا قرار و عهد و پیمان آماده است و جمع ان شروط و شرایط است. اصطلاحاً شرط به تعهدی گفته می شود که ضمن عقد دیگری قرار گیرد، شرط در این حالت یعنی ملزم کردن و ملتزم شدن به امری است.اگر این التزام بطور مستقل مورد توافق دو طرف قرار گیرد خود موضوع عقدی است علی حده ولیکن اگر این التزام در ضن عقد دیگری درج شود جنبه تبعی خواهد یافت و به همین اعتبار رابطه عقد و شرط همواره رابطه متبوع و تابع و اصل و فرع…

بررسی ماهیت حقوقی عقد یا قرارداد و نکات کاربردی بسیار مهم در تنظیم قرارداد

تعریف عقد قرارداد یا عقد طبق ماده 183 قانون مدنی عبارت است از اینکه: یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد به امری نمایند و مورد قبول آن­ها قرار گیرد. توافق دو یا چند نفر جزء اصلی تعریف قرارداد است، برای مثال در خرید ملک یا آپارتمان دو نفر توافق می­کنند که یکی (فروشنده) ملک خود را به دیگری (خریدار) بدهد و دیگری در قبال آن پولی به فروشنده پرداخت کند. قصد و رضایت درونی دو طرف بر انتقال مال یا انجام کاری برای وقوع یک قرارداد کفایت می­کند…

خیار عیب در عقد بیع

مطابق ماده ۴٢٢‏قانون مدنی: «اگر بعد از معامله ظاهر شود که مبیع معیوب بوده مشتری مختار است در قبول مبیع معیوب با اخذ ارش یا فسخ معامله.» جناب آقای دکتر ناصر کاتوزیان در تعریف عیب می فرمایند: «نقصی است که از ارزش کالا یا انتفاع متعارف آن بکاهد.»، این تنها خیاری است که قانونگذار دو راه حل برای جبران خسارت زیان دیده تعیین کرده است یکی آنکه معامله را فسخ کند و دیگری آنکه ارش بگیرد، یعنی مابه التفاوت مبیع سالم و معیوب (ارش) را دریافت کندکه چکونگی تعیین…