موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی
مرور رده

مطالب و مقالات فقه پول و بانک

شناسایی و اندازه‌گیری شاخص عدالت و کارایی در نظام بانکی؛ موردمطالعه: بانک توسعه صادرات ایران، استان…

نویسندگان: حسین عیوضلو؛ مجیدکریمی ریزی

چکیده: بانکداری بدون ربا گام نخست از بانکداری اسلامی است و نیاز است تا برای تحقق کامل نظام بانکی اسلامی به مؤلفه‌هایی همچون عدالت نیز توجه گردد. بانک توسعه صادرات نهادی است که هدف کلان آن، توسعه صادرات غیرنفتی است؛ با توجه به اهمیتی که این بانک در کل اقتصاد دارد بر آن شدیم تا ارزیابی خود از شاخص‌های عدالت اقتصادی این نهاد را داشته باشیم و یکی از شاخص‌ها را تبیین و معرفی نماییم. در بررسی عدالت اقتصادی توجه به حق مال و حق بایسته آن ضروری است، بر…

بررسی دیدگاه غربی و رویکرد اسلامی به ارتکاز ذهنی از ماهیت پول و اعتبار

نویسندگان: محمدمهدی مجاهدی مؤخر؛ رحیم دلالی اصفهانی؛ سعید صمدی؛ رسول بخشی

چکیده: ماهیت‌های وجودی قابل تصور در دنیای پیرامون یا عینی یا ذهنی با منشأ عینی هستند. در این میان، برخی پدیده‌ها نه در جهان خارج حضور فیزیکی دارند و نه در زوایای ذهنی ارتکاز می شوند، بلکه آنچه هست جعل یک واقعیت بیرونی یا ذهنی است. پول به عنوان یک ابتکار بشری برای سهولت در مبادلات اقتصادی می‌تواند ماهیتی عینی به شکل کالایی یا کاغذی بدون هیچ ارزش ذاتی و صرفاً امری قراردادی باشد. همچنین، به شکل جعلی در خلق اعتبار از هیچ امکان وجود دارد. آنچه در این…

بررسی قرارداد مشارکت مدنی بانک مرکزی از دید قواعد فقهی

نویسندگان:‌ محمدنقی نظر پور؛ فرشته ملاکریمی

چکیده: قرارداد مشارکت مدنی یکی از پرکاربردترین روش‌های تخصیص منابع بانکی است. به کارگیری این شیوه در بانکداری اسلامی به رعایت ضوابط و موازین فقهی در مرحله انعقاد و اجرای قرارداد مشروط است. با توجه به مشکل‌هایی که در قراردادهای بسته‌شده بین بانک و مشتریان وجود داشت، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۹۲، قرارداد مشارکت مدنی را به صورت قراردادی یکسان تنظیم و جهت اجرا برای تمام بانک‌ها ابلاغ کرد. پرسش اصلی مقاله این است که آیا قرارداد مشارکت…

بهره بانک‌های دولتی (نقد مقاله)

سید عباس موسویان / نامه مفید، شماره چهاردم، تابستان ۱۳۷۷

چکیده: در هر جامعه ای از طرفی به علل مختلف بخشی از سرمایه های نقدی در دست افرادی قرار دارد که توانایی به کارگیری آن را ندارند از طرف دیگر کارفرمایانی وجود دارند که در عین توانایی، سرمایه لازم در اختیار ندارند. بر این اساس، وجود مؤسساتی که بتوانند این دو گروه از افراد جامعه را به هم مرتبط سازند برای به کار گیری تمام عوامل تولید و رسیدن به اشتغال کامل و رشد و شکوفایی اقتصادی ضروری است. بانکها با بهره گیری از تجربیات چند صدساله و با استفاده از…

امام خمینی و بانکداری بدون ربا

مصاحبه با حجت الاسلام سید عباس موسویان

دیپنا: در جھت شناسایی بیشتر این نوع بانکداری و اندیشه ھای امام خمینی(ره) در این راستا، گفتگویی با حجت الاسلام والمسلمین سید عباس موسویان، عضو ھیات علمی پژوھشگاه فرھنگ و اندیشه اسلامی انجام گرفته است.