موسسه طیبات
موسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی


نویسنده

جواد

بررسی تطبیقی مدل‌های عملیاتی کارت اعتباری در بانکداری اسلامی

عباس موسویان ؛سعید احمدی

چکیده: امروزه استفاده از کارت‌های اعتباری توسعه فراوانی در نظام بانکی پیدا کرده است. مشتریان بانک‌ها ترجیح می‌دهند برای رفع احتیاجات روزمره خود، از تسهیلات کوتاه‌مدت بانکی از راه کارت‌های اعتباری استفاده کنند. این در حالی است که اغلب مدل‌های عملیاتی کارت‌های اعتباری در بانکداری سنتی براساس قرارداد قرض با بهره طراحی شده‌اند که از دید فقه اسلامی ربا و ممنوع است. بر این اساس، بانک‌های اسلامی کوشیده‌اند راهکارهایی پیدا کنند که در عین مشروعیت،…

تاملی درباره ماهیت و مبنای ارش مدنی

عل اکبر ایزدی فرد ؛ مهدی فلاح

چکیده: در باب ماهیت و مبنای ارش مدنی، هم در فقه و هم در حقوق ایران ، بحث های بسیاری درگرفته است ، به گونه ای که برخی ضمان ارش را ضمان ید یا ضمان قیمی تلقی نموده و نفس تفاوت قیمت مبیع سالم و معیوب در بازار را، ملاک تعیین میزان ارش میدانند و برخی، با انتقاد از این نظر، ارش را غرامت و جبران خسارتی میدانند که به دلیل عیب مبیع ، بر خریدار وارد میشود. گروهی هم ، ضمان ارش را ضمان معاوضی قلمداد نموده که باید از عین ثمن پرداخت گردد. با این وجود، ارش ، نه…

ارش؛ ماهیت، شیوه محاسبه و مسؤول آن

احمد حاجی ده آبادی

چکیده: فقها در بیان قاعده ارش با عبارت «کل ما لاتقدیر له ففیه ‌الارش»، گویا مسلم انگاشته‌اند که دیه برخی جنایات در شرع تعیین نشده است. در حالی که از یک سو بررسی مستندات قاعده ارش، حاکی از آن است که دیه همه جنایات در شرع تعیین شده است و از سوی دیگر واقعیت آن است که دیه برخی جنایات به دست ما نرسیده است؛ اما روشن است که میان «تعیین نشدن در شرع» و «به‌دست ما نرسیدن» تفاوت است. این نگاه باعث می‌شود که ماهیت قاعده ارش حکمی ظاهری شبیه ادله فقاهتی همچون…

ارش مبیع معیوب در صورت اختلاف کارشناسان

مهدی منتظر قائم

چکیده: هنگامی که مشتری متوجه می شود، مبیع معینی که خریده معیوب بوده است، اگر بخواهد ارش بگیرد، به اتفاق نظر فقها، برای محاسبه ارش باید قیمت همان مبیع را در دو حالت سالم بودن و معیوب بودن به دست آورد، در این صورت، اگر برای قیمت گذاری به چند مقوم مساوی رجوع و قیمت های متفاوت ارائه شود، بنا بر آیین دادرسی مدنی باید نظر اکثریت کارشناسان ملاک عمل قرار گیرد، ملی به نظر مشهور فقها و قانون مدنی اقوال همه مقومان معتبر است و باید بین آنها جمع نمود. برای…

ارش شرط

ابراهیم عبدی پور ؛ علی ثقفی

چکیده: شروط ضمن عقد که نقش مهمی در تعریف، توسیعیا تحدید حقوق و تکالیف قراردادی متعاملین دارند، گاه درعمل عقیم می مانند و در نتیجه، تعادل اقتصادی قرارداد به نفع یکی از طرفین به هم می خورد. ضمانت اجرای فسخ که در قانون مدنی برای مشروط له پیش بینی شدهاست، علاوه بر آنکه ثبات و استحکاممعاملات را به مخاطره می اندازد، همیشه از وی جبران خسارت نمی کند.نظریه متداول بر پایه این استدلال که ارش امری است استثنائی و مقابله ای میان ثمن و شرط ضمن عقد وجود ندارد،…

تاریخ صدور چک چه تاریخی است؟

دکتر امیر حسین فخاری

چکیده:در این مقاله سعی شده است به این سؤال پاسخ داه شود که در چک،چه‏ تاریخی باید به عنوان تاریخ صدور محسوب شود.می‏دانیم که به علت رواج‏ چک‏های مدت‏دار،دو تاریخ در چک می‏تواند مطرح باشد:یکی تاریخ واقعی‏ صدور چک و دیگر تاریخ مندرج در آن سند.رویه‏های قضایی مورد دسترس را در دورنهای مختلف مورد بررسی قرار دادیم و سرانجام رویه‏ای را صحیح و قابل‏ قبول و منطبق با اصول حاکم بر اسناد تجاری،مخصوصا اصل تجریدی بودن و اصل غیرقاب استناد بودن ایرادات و تئوری عمل…